Damar sertliği için risk grubundakilerin ve kalp damarlarında sorun saptananların şah damarlarını da kontrol ettirmesi öneriliyor.
Doppler ultrasonografiyle şah damarlarına bakılabileceğini belirten Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cengiz Köksal, darlık saptanması halinde, hiçbir şikayet olmasa bile bir nörolog veya kalp damar cerrahının görmesi gerektiğini söyledi.
Şeker hastalığı, sigara, ileri yaş, obezite, yüksek tansiyon ve kan yağlarının yüksek olması gibi nedenler damar sertliğine yol açıyor. Damar sertliği, kalp (koroner) ve bacak damarlarında darlık ve tıkanıklığa yol açtığı gibi beyni besleyen şah damarlarında da oluşabiliyor. Köksal, “Oksijensizliğe 30 dakika dayanabilen kalp ve altı saat dayanabilen bacaklarımız yanında, oksijensizliğe ancak üç dakika dayanabilen beynimiz bu nedenle en hayati organımızdır ve özel ilgiyle dikkati hak eder” dedi.
Beyne kan götüren ve boynun iki tarafında bulunan şah damarlarında, damar sertliğine bağlı darlık ve tıkanıklıklar beyne yeterli kan gitmesini engeller. Şah damarlarındaki darlık, o bölgeden beyne giden minik pıhtılar veya beyne giden kan akımın geçici azalması başka sorunlara zemin hazırlar. Geçici körlük ve bilinç kaybı, tek taraflı kol ve bacaklarda güç kaybı gibi.
Yüzde 50 ve üzeri darlık açılmalı
Köksal, özellikle 50 yaş üstü, şeker hastalığı, yüksek tansiyonu, kan yağlarında yüksekliği olan ve sigara içen, kalp damarlarında darlık saptananların dikkat etmeleri gerektiğini hatırlattı ve ekledi: “Bu kişilerdeki geçici körlük, kol ve bacaklarda güç kaybı ve geçici bilinç kaybı, hemen daima beyne giden kan akımında bir sorun olduğunu işaret eder. Şah damarlarında darlık ve tıkanıklıkları saptamak basit bir doppler ultrasonuyla mümkün. Söz konusu şikayetleri olan hastaların şah damarlarında yüzde 50 ve üzeri darlığa müdahale etmek gerekir. Çünkü tıkanıklık, daha büyük sorunların, insanı yatağa mahkum eden kalıcı felçlerin habercisi olabilir.”
“Şahdamarı nasıl açılır?” sorusuna karşılık Köksal, “Özel durumlar dışında, güvenli ve kalıcı bir şekilde şah damarlarındaki darlığın açılması için ameliyatla darlığa neden olan ve pıhtı kaynağı plağın temizlenmesi doğru bir seçenek. Bu amaçla şah damarı (karotis) temizleme ameliyatı güvenle yapılıyor” dedi.
