Türkiye’yi sarsan maden facialarının ardından işçilerin aktardığı ‘denetim hileleri‘, Meclis’te kurulan Soma Komisyonu’nun taslak raporuna da girdi.
Tam 301 madencinin hayatını kaybettiği faciayı soruşturan Soma Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ifade tutanaklarına dayandırılan bilgilere göre, şirketlerin üretimi düşürmemesi ya da kapatılmaktan kurtulması için işçilerin canı pahasına, ‘denetimler önceden haber veriliyor, müfettişler gelmeden önce ocaklardaki anti-grizu olmayan malzemeler değiştiriliyor, standart dışı panolar ya kaldırılıyor ya da kamufle edilerek gizleniyordu’.
Hatta rapora göre, ‘yüksek gaz konsantrasyonu olan ortamda bile üretime devam edebilmek için‘ de sensör kalibrasyonları bile değiştiriliyordu.
DHA’dan Durmuş Sevindik’in haberine göre, taslak raporun ‘hileler‘ başlıklı bölümünde şu ifadeler yer alıyor:
‘Uygunsuz ocak bölümleri müfettişten gizlendi’
* Kendisi için dahi tehlike ve tuzaklarla dolu olan çalışma hayatının teftişinde iş müfettişi, işyerlerinde dedektiflik yapmak zorunda değildir. Örneğin; aslında çalışmanın devam ettiği ancak müfettişten barajlanarak gizlenen uygunsuz ocak bölümlerinin olduğu çalışanların ifade tutanaklarında yer almaktadır.
‘Ocak içerisindeki dizel ekipmanları gizlendi’
* … Teftiş öncesinden hazırlanarak iş müfettişini; uygun olmayan iletişim araçlarının, exproof olmayan elektrik panolarının, ocak içerisindeki dizel ekipmanların, kara tumba tabir edilen yöntem ile veya uygun olmayan kömür üretim çalışmalarının yapıldığı yerlerin gizlenmesiyle aldatmaya yönelik faaliyetleri yapan veya bu faaliyetlere göz yuman işveren, işveren vekilleri, müdürler, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, iş sağlığı ve güvenliği kurul üyeleri, çalışan temsilcileri ve çalışanlar hep birlikte bu riske ortak olurlar.
‘Müfettişlerin göremeyeceği kör noktalar’
* İşçi ifadelerinde ‘Denetim yapılacağının günler öncesinden haber verilmesi nedeniyle anti-grizu olmayan malzemelerin değiştirildiği, standart dışı sac panoların kaldırıldığı veya kamufle edilip gizlendiği, ev tipi telefonların kaldırıldığı, fazla atık malzemelerin ayaktan boşaltıldığı, dizel kepçelerin müfettişin görmeyeceği şekilde kör noktalara saklandığı, fantüp beziyle kamufle edildiği, baca ağızları barajlanarak görülmesinin engellendiği, denetimden sonra ocağın eski haline döndüğü vb.’ olumsuzluklar beyan edilmiştir.
