‘Hükmün açıklanmasının geri bırakılması’ ve ‘uzlaşma’ gibi uygulamaların ardından savcıların şüphelilerle pazarlığa oturmasını sağlayacak yeni bir uygulama için çalışmalara başlandı.
Resmi adıyla ‘seri muhakeme usulü’yle soruşturma savcıları, soruşturma aşamasında şüphelilere alması muhtemel cezanın yarısını önerebilecek. Bu amaçla İstanbul başsavcılığı tarafından beş savcının görev yapacağı ‘seri muhakeme bürosu’ kuruldu ve dosya almaya başladı. Hakimler Savcılar Kurulu (HSK) tarafından da üç mahkeme bu iş için görevlendirildi.
İstanbul başsavcılığı bünyesinde kurulan ‘seri muhakeme bürosu’ndan sorumlu başsavcı vekili İhsan Kamil Akçadırcı, yeni uygulamayla ilgili olarak basın mensuplarına bilgi verdi.
1 Ocak’ta yürürlüğe girdi
Seri yargılama usulünün Ceza Muhakemesi Kanunu’na getirilen alternatif bir soruşturma ve kovuşturma usulü olduğunu söyleyen Akçadırcı şöyle konuştu: “31 Aralık 2019 tarihinde konu ile ilgili Resmi Gazete’de bir yönetmelik yayınlandı. Ondan önce de Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü tarafından bir genelge yayınlandığı. Bu genelgede cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde yeterli kadar cumhuriyet savcısının görev yapacağı seri muhakeme usulü bürolarının kurulacağından bahsedilmişti. Biz Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı olarak bu büroyu kurduk. Ve Kanun’un yürürlüğe girdiği 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle de çalışmalarımıza başladık.”
13 tip suçu kapsıyor
Başsavcı vekili, Seri Muhakeme Usulü Kanunu kapsamında Türk Ceza Kanunu’nda yer alan, ‘parada sahtecilik’, ‘gürültüye sebebiyet verme’, ‘trafik güvenliğini tehlikeye sokma’, ‘hakkı olmayan yere tecavüz’, ‘genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması’, ‘resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunmak’, ‘başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması’ gibi suçların da aralarında bulunduğu 13 suç için savcıların şüphelilere alması muhtemel cezanın yarısı oranında bir ceza teklif edebileceğini söyledi.
Aynı gün mahkemeye
Akçadırcı, savcının öncelikle suçun kanun kapsamına girip girmediğine bakacağını ardından da şüpheliyi konu hakkında bilgilendireceğini belirterek şöyle konuştu: “Öncelikle yeterli şüphenin olup olmadığına bakılacak. Şüpheli seri yargılama usulünü kabul etmesinin ardından talepname düzenlenecek. Cezanın alt ve üst hadleri içinde bir ceza belirlenecek ve o cezayı yarı oranında indireceğiz. Bu talepname mahkemeye gönderilecek. Seri yargılama usulü için üç mahkeme görevlendirildi. Mahkeme, eksikler bulması halinde talepnameyi iade edebilir. Kabul ederse aynı gün şüphelinin mahkemede hazır edilmesi gerekir. Mahkeme aynı gün bu talepname ile ilgili karar vermek zorunda.”
Yarısını önerecek
Şüphelinin mahkemeye çıkması durumunda zaten bir ceza alacağını söyleyen başsavcı vekili şöyle devam etti: “Peşin kabul ederse alacağı ceza yarı oranında indirilecek. Ama yargılama devam ederse, yargılama neticesinde alacağı cezada aynı koşullar oluşmayabilir. Kişi hakkında yeterli şüphe olan suçla ilgili neyle karşılaşacağını mutlaka bilmeli. Yani bu sürecin sonunda hangi hükmün hakkında kurulacağını mutlaka bilmeli. Ve hüküm kuruluncaya kadar bu uygulamadan vazgeçeceğini de kendisine anlatmamız, izah etmemiz lazım. Hüküm kurulduktan sonra ‘Ben bundan vazgeçtim’ diyemez ama hüküm kuruluncaya kadar vazgeçebilir.”
Dosya almaya başladı
Yılbaşından sonra seri yargılama usulü kapsamına giren dosyaları almaya başladıklarını, henüz şüphelilere bir teklif götürmediklerini söyleyen Akçadırcı, bu yöndeki incelemelerinin sürdüğünü belirtti: “Seri bir şekilde bu kapsama giren suçlarla ilgili tasnifler yapılacak, davetlerimiz olacak, şüpheliler kabul ettiği anda hemen kabul tutanaklarımızı müdafii huzurunda vereceğiz ve mahkemeler o gün göndereceğiz. Buradaki süreç çok uzunu bir süreç olmayacak. Bu usül yasasının temel amacı da budur; çok kısa bir şekilde süreleri tutarak bir an önce mahkemelerin iş yükünü azaltmak, yargılamayı çok seri bir hale getirmek, adalet dediğimiz o çok önemli kavramı uygun bir şekilde yerine getirmek. Makul süreyi asla aşmayacak diye düşünüyorum.”
Beş savcı üç mahkeme
İstanbul başsavcılığı tarafından seri muhakeme bürosu için beş savcı görevlendirilirken, HSK, dosyalara bakılması için adliye bünyesinde üç mahkeme görevlendirdi. 4, 5 ve 6. Asliye Ceza mahkemeleri, bürodan gelecek dosyalar için görev yapacak.
