Uzmanlar, ister hoşgörülü ister katı, ama her durumda saygılı ebeveyn olun diyor ve çocukları başarıya götüren bu ebeveynlik tarzının üç ayağını anlatıyor.
Ebeveynlik konusunda uzmanlaşan klinik psikolog ve yazar Margot Machol Bisnow, ‘Bir Girişimci Yetiştirmek‘ adlı kitabı için, hayatlarının ileriki döneminde başarılı olan çocuklar yetiştiren 70 ebeveyn ile konuştu ve ortak bir tema saptadı.
Machol’un CNBC’deki makalesine göre, bu ebeveynlerin hepsi yetiştirdikleri çocuklara saygılı davranmış.
Margot Machol yazısında çocuk yetiştirme konusunda herkesin farklı fikirleri olabileceğini, kimisinin ‘katı‘ kimisinin ‘hoşgörülü‘ stili benimsediğini söylüyor. Çoğu insanın ise bu ikisi arasında bir denge kurmaya çalıştığını belirtiyor.
Akıllı ebeveynlik de deniyor
Ancak katılık – hoşgörü yelpazesinin neresinde olurlarsa olsunlar, başarılı çocuklar yetiştiren ebeveynlerin çocuklarına saygı duydukları ve saygılı davrandıkları görülüyor.
Bazen ‘akıllı ebeveynlik’ olarak da adlandırılan ‘saygılı ebeveynlik’, standartları ve kuralları belirleme konusunda (örneğin harçlık miktarı, ekran zamanı, uyku saati vs.) net ve kararlı olmak, ancak çocukların seçimlerine saygı göstermek (örneğin, okul sonrası aktiviteleri seçmeyi çocuğa bırakmak) olarak tanımlanabilir.
Saygılı ebeveyn çocukları bağımsız varlıklar olarak görür
Psikolog Margot Machol, saygılı ebeveynlerin bireyselliğe değer verdiğini, çocuklarına ilgi alanları, hobi ya da kendini ifade etme biçimi dikte etmeye çalışmadığını belirtiyor: “Çocukları çatışmadan kaçınmaya teşvik eden ve ‘aşırı hoşgörülü’ veya duygusal ihtiyaçlarını çok az dikkate ‘otoriter‘ ebeveynlik tarzlarının aksine, saygılı ebeveynlik çocukları bağımsız, rasyonel varlıklar olarak görmekle mümkün.”
Ünlü psikolog Angela Duckworth da, ‘Grit‘ (Cesaret) adlı kitabında çocuk yetiştirmenin en iyi yolunun bu olduğu söylüyor:
“Saygılı ebeveynler çocukların psikolojik ihtiyaçlarını doğru anlar. Çocukların sevgiye, sınırlara ve özgürlüğe ihtiyaçları olduğunu bilir. Güçten çok bilgiye ve bilgeliğe dayanır.”
Peki saygılı ebeveynler nasıl davranır, nelerden kaçınır, neleri yapar? Saygılı ebeveynliğin üç ayağı var:
1. Yapıyı kurun, sınırları çizin
Kurduğunuz yapıda ve koyduğunuz kurallarda katı olsanız da beklentileri karşılandığı sürece çocukların kendi seçimlerini yapmasına izin verin. İşlerin nasıl daha iyi yapılabileceği konusunda onlara rehberlik edin. Zor olsa bile bir şeyler yapmalarını bekleyin.
Destek verin
Çocuklara kendi bakış açılarını oluşturma fırsatı verin. Mahremiyetlerine saygı gösterin. Hareketlerinde veya konuşmalarında sürekli düzeltmeler yapmayın.
Sıcak olun
Çocuklarınız sizden yardım isteyebileceklerini bilsin. Onlarla vakit geçirin ve şefkatli davranın.
Margot Machol Bisnow kitabında bugünün başarılı ve bağımsız yetişkinlerinin anne babalarıyla olan ilişkilerini hikayeleştirerek yer veriyor.
