MESUDE DEMİR
@mesudedemirr
‘Tıbbi kenevir‘ kullanımı yasallaşsa da uzmanların eleştiri ve kaygıları sürüyor. 30 yıldır bağımlılıkla ilgili çalışan psikiyatri uzmanı Prof. Dr. Cüneyt Evren, başına ‘tıbbi‘ kelimesini eklemenin, ‘esrar‘ yerine ‘kenevir‘ demenin durumu basitleştirmediğini söyledi.
Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi 21 Temmuz’da mecliste kabul edildi. Bu kanun tıbbi keneviri de yasallaştırdı.
Birkaç yıldır ısıtılan kenevirin serbest bırakılmasına ne hekim meslek örgütü Türk Tabipleri Birliği (TTB) ne de uzmanlık dernekleri sıcak baktı. Üstelik teklif görüşülürken kaygılarını kamuoyuyla paylaştılar.
Yasalaşmanın arkasındaki asıl motivasyon ‘gelir’ elde etmek
Torba yasayla geçirilen düzenlemede ‘kenevirin sağlık ve kişisel bakım ürünleri elde etmeye yönelik yetiştiriciliği‘nin yolu açıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı üretimini, Sağlık Bakanlığı ise işlenmesini ve satışını düzenleyecek.
Nitekim Sağlık Bakanlığı Türkiye’nin tıbbi kenevir satışında önemli bir tedarik merkezi olmasını hedefliyor.
Belli ki bu yasalaşmanın arkasındaki asıl motivasyon ‘gelir‘ elde etmek. Zira kenevirin tıbbi kullanım alanı dar ve tartışmalı. Daha önce keneviri serbest bırakan ülkelerin deneyimleriyse çizilen ‘pembe tablo‘ dan hayli uzak.
‘Esrar kullanımına bağlı psikotik bozukluk vakaları çok’
Kamunun marihuanayı (esrar) yasallaştırması, ‘zararsız‘ olduğu efsanesini pekiştiriyor.
Psikiyatri uzmanı Prof. Dr. Cüneyt Evren bu yaklaşımı doğru bulmuyor. Yıllardır tüm dünyada marihuanayı yasallaştırma eğilimi olduğunu ve kamuoyu baskısı oluşturulmaya çalışıldığını hatırlatan Evren, şöyle devam etti: “Yıllardır düzeltmeye çalıştığımız bu mit (efsane), kendine gerçek olmayan bir kanıt da buldu diyebiliriz.
Filmlerde ya da dizilerde giderek artan bir şekilde esrarı ve kullanımını görüyoruz. Şimdi konusu esrar yetiştirmek veya satmak olan film ve dizilerin sayısı inanılmaz.
Esrarın eğlence amaçlı kullanımının onaylandığı ülkelerde önce tıbbi kullanımı onaylandı. Bağımlılık yapan herhangi bir maddenin zararsız ya da hafif olarak değerlendirilmesini doğru bulmuyorum.
Bağımlılık alanında yıllarını vermiş ve ülkemizde bağımlılık konusunda en fazla araştırma yapmış bir hekim olarak bağımlılığın mümkünse ayaktan tedavi edilmesi gerektiğine ve yatarak tedavinin son seçenek olması gerektiğine inanırım.
Bununla birlikte, muayenehanemde üç yıl içinde yatış önermek zorunda kaldığım tüm danışanlarım esrar kullanımına bağlı psikotik bozukluk vakalarıydı. Bu durumu ayaktan tedavi ettiğim kişi sayısıysa çok fazla.
En az 113 kannabinoid ve 400’e yakın kimyasal madde var
Başına ‘tıbbi’ kelimesini eklemek ve ‘esrar’ yerine ‘kenevir’ demek durumu basitleştirmiyor. Kenevir bitkisel kökenli olduğu için zararsız olduğuna inanılıyor, fakat bitkinin içinde 113’ten fazla bilinen kannabinoid ve 400’e yakın kimyasal madde var.
Bunların en önemlilerinden biri THC: Ödüllendirme etkisi yaparak bağımlılık yaratıyor ve psikotik belirtilerin ortaya çıkmasıyla ilişkili.”
‘Önemli ilaçlar dahi bulunmazken, kenevirin yolunun açılmasını anlamak zor’
Modern hibrit marihuana türlerinde THC oranı yükseltildi. Tedavi edici etkisi araştırılan CBD oranı ise düşürüldüğü için bağımlılık ve psikotik bozukluk riski bu yeni türlerde daha yüksek.
Evren, ”Eczanelerde satılacak olması, toplumun gözünde ‘yasal’ ve ‘zararsız’ algısını güçlendirebilir” dedi. ”Zaten Türkiye Psikiyatri Derneği böyle bir algının oluşmaya başladığını ve yüksek THC’li kenevir kullanım bozukluğunun bilimsel verilerle kanıtlandığını vurguluyor.”
Kendisinin ve bu alanda çalışan diğer meslektaşlarının konuyla ilgili haberi gazetelerden öğrendiğini ve sürecin gizlice yürütüldüğünü belirten Evren, şöyle devam etti: “Kararın hiçbir bilimselliğe dayatılmadan, apar topar, yangından mal kaçırır gibi çıkarılması, ‘tıbbi’ değil ‘ticari’ olduğunu düşündürüyor.
Psikiyatride kullanılan önemli bazı ilaçlar bile ülkemizde bulunamazken, zaten ihtiyaç olduğunda özel onayla getirtilebilen ve sadece tedaviye dirençli bazı nadir vakalarda kullanılan ‘tıbbi kenevir’in derdine neden düşüldüğünü anlamak zor.”
