Kıbrıs’ta, 1963-1964 yıllarında meydana gelen toplumlar arası çatışmalarda ve Türkiye’nin 1974 yılında adaya gerçekleştirdiği müdahale sırasında kaybolan Türk ve Rumların gömü yerlerinin bulunması ve kalıntılarının ailelerine teslim edilmesi amacıyla sürdürülen çalışmalarda önemli bir adım atıldı.
Reuters’in, kazı ve kimlik tespit çalışmalarını sürdüren iki toplumlu Kayıp Şahıslar Komitesi’ne dayandırdığı habere göre Türkiye ilk kez, adada Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolünde bulunan askeri kapalı bölge sınırları içerisinde olduğu düşünülen 30 gömü yerinin kazılmasına izin verdi.
Söz konusu askeri bölgelere erişimin, üç yıllık bir döneme yayılacağı da belirtildi.
Akıncı’nın girişimiyle
KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı da, cumhurbaşkanlığının girişimiyle Türkiye askeri makanlarından böylesi bir iznin alınmasını, memnuniyet verici bir gelişme olarak nitelendirdi. Akıncı, 30 olası gömü yerinin tümünün bir yılda açılamayacağını, ancak komitenin imkanlarına ve performansına bağlı olarak 10 yeri açabileceğinin düşünüldüğünü ifade etti.
Türk Ajansı Kıbrıs’ın (TAK) haberine göre Akıncı, cumhurbaşkanlığı olarak Kayıp Şahıslar Komitesi’nin çalışmalarına katkı amacıyla 75 bin Euro bağışlama kararı aldıklarını da açıkladı.
Toplam kayıp sayısı 2 bin
1981 yılında Birleşmiş Milletler’in himayesinde kurulan, ancak kazı çalışmalarına, ‘Kayıpların Genel Kazı, Kimlik Tespiti ve Kalıntıların İadesi’ projesinin resmileştirildiği 2006 yılında başlayan Kayıp Şahıslar Komitesi, biri Kıbrıslı Türk, biri Kıbrıslı Rum ve biri de Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) tarafından seçilen ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından atanan, toplam üç üyeden oluşuyor.
1963-1964 ve 1974 yıllarında kaybolan yaklaşık 2 bin kayıp şahsın akıbetinin araştırılması, söz konusu şahıslardan arta kalanların bulunarak gömü yerlerinden çıkarılması ve kimliklerinin tespit edilerek ailelerine teslim edilmesi amacıyla çalışan komite bünyesinde, kuzeyde sekiz ve güneyde iki olmak üzere, yaklaşık 60 bilim insanından (arkeolog ve antropolog) oluşan, iki toplumlu, toplam 10 ekip görev yapıyor.
Bağımsız bir kuruluş olan Arjantin Adli Antropoloji Ekibi’nden (Equipo Argentino de Antropología Forense, EAAF) adli tıp uzmanları da iş verimliliğini ve iş kalitesini denetlemek amacıyla projede yer alıyor.
Uluşılan kayıp sayısı 1020
Komitenin 2006 yılından bu yana sürdürdüğü faaliyetler kapsamında, 31 Ekim 2015 itibarıyla ulaşılan kayıp sayısı 1020, kimlik tespiti yapılan kayıp sayısı 614.
Kimliklendirilen Kıbrıslı Türklerin sayısı 145, kimliklendirilen Kıbrıslı Rumların sayısı ise 469.
Toplam kayıplar listesinde ise 1508 Kıbrıslı Rum ve 493 Kıbrıslı Türk bulunuyor.
Olayların tanıklarının ihbarlarıyla kazı çalışmalarını sürdüren komite, üzerinde uzlaşıya varılmış çalışma prensipleri gereği, ölüm nedeni olarak bulguları kullanmadığı gibi, kayıp kişilerin ölümü için sorumluluk atfedilmesi amacıyla herhangi bir girişim de yürütmüyor.
Komitenin yürüttüğü çalışmaların maddi finansmanı ise bağışlar aracılığıyla sağlanıyor.
2006 yılından bu yana geçen dokuz yıllık sürede komitenin en büyük bağışçısı, 14 milyon 700 bin avroyla Avrupa Birliği.
