İlke Atik Taşkıran: Yapay zekâ ekonomisinin en büyük problemi üretim değil, dağıtım olacak

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Yapay zekâ ekonomisinin en büyük problemi üretim değil, dağıtım olacak. Çünkü yapay zekâ üretimi artıracak, hatta belki de tarihte hiç olmadığı kadar artıracak. Ancak bu üretimin geliri aynı oranda geniş kitlelere yayılmayacak; aksine çok daha dar bir kesimde yoğunlaşacak.

Bugün bile büyük teknoloji şirketlerinin piyasa değerleri birçok ülkenin ekonomisini geçmiş durumda. Yapay zekâ bu farkı kapatmak yerine daha da derinleştirecek.

Ortaya çıkan tabloda çalışanlar azalıyor, ama şirketler daha çok kazanıyor. Bu durum, yalnızca ekonomik bir dönüşüm değil; aynı zamanda toplumsal yapıyı doğrudan etkileyen bir kırılma. Orta sınıfın daralması, gelir eşitsizliğinin artması ve sosyal hareketliliğin azalması gibi sonuçlar, bu sürecin kaçınılmaz uzantıları haline geliyor.

Bu yüzden önümüzdeki dönemde yeni bir ekonomik modelin ortaya çıkması kaçınılmaz görünüyor. Bu modelin nasıl şekilleneceği ise hâlâ belirsiz. Yapay zekâ kullanımının vergilendirilmesi, bu vergilerin işsiz kalan kesimlere aktarılması, evrensel temel gelir uygulamalarının yaygınlaşması ya da daha hibrit çözümlerle hem istihdamın kısmen korunması hem de sosyal destek mekanizmalarının genişletilmesi…

Büyük olasılıkla bu seçeneklerin bir karışımı gündeme gelecek. Ne Musk’ın tamamen serbest ve gelir odaklı yaklaşımı ne de Çin’in katı kontrol modeli tek başına yeterli olacak; sistem, bu iki uç arasında bir denge arayacak.

İlke Atik Taşkıran’ın yazısı