İstanbul büyükşehir belediyesine (İBB) ait İETT’nin geçen yıl aldığı araçlara kur farkı nedeniyle 30 milyon lira fazla ödediği, kendi personelini dahi taşeron şirket kullanarak taşıdığı ortaya çıktı.
Cumhuriyet’ten Aykut Küçükkaya’nın haberine göre AKP’li meclis üyeleri Osman Gökçebaş, Erdal Yılmaz ve CHP’li Tarık Balyalı, 9 Ocak’ta geçen yılı denetlemek üzere kurulan İBB Meclisi Denetim Komisyonu’na seçildi.
Komisyon, İETT için yapılan 92 ihaleden sekizini inceledi. Bu ihalelerin toplamı 462 milyon 476 bin lirayı buldu.
Balyalı, 31 Mart’ta rapora 18 sayfa muhalefet şerhi düştü.
İncelemeden önce çıkan başlıklar şöyle:
* Daha önce iki kez iptal edilen 257 bin liralık ‘375 Adet Dizel Solo Tip Otobüs Alımı’ ihalesi geçen yıl yapıldı. Araç başı avro olarak hesaplandı. İhaleyi BMC firması kazandı. İhalenin yapıldığı tarihte 1 avro 3.3318 liraydı. Avro daha sonra 4 liraya yaklaştı. İBB araç başına 80 bin lira, 375 araçta da 30 milyon lira kur farkı ödemek zorunda kaldı.
Bugün itibarıyla araç başı fiyat avro açısından değerlendirildiğinde 561 bin 600 lira artı KDV olurken yüklenici firmanın internet sitesinde araç başı fiyat 490 bin lira artı KDV olarak gözüküyor. Bu açıdan da değerlendirildiğinde çok ciddi bir kamu zararı söz konusu.
* İki firmanın teklif verdiği İkitelli garajının asfalt ve yer boyamasıyla ilgili ihalede yaklaşık maliyet 174 bin lira ihale bedeli ise 169 bin lriaydı. İhalenin teknik şartnamesinde boyanacak yerin büyüklüğü, harcanacak malzemenin kalitesi, nitel ve nicel içeriği, işin süresi gibi bilgilerin hiçbirine yer verilmedi. Tamamen kişiye özel duran bu ihalede rekabet şartları oluşmadığı ve ihale şartnamesinin gelişigüzel bir şekilde hazırlandığı görülmekte.
* ‘Şoför ve Hizmet İşçisi Personel Hizmeti’ ihalesinde yaklaşık maliyet 235 milyon 408 bin lira olarak belirlendi. İBB iştiraki KİPTAŞ’ın kendi uzmanlık konusu dışında katıldığı ve kazandığı bu ihaleye KİPTAŞ dışında hiçbir firma katılmadı. KİPTAŞ rekabetin oluşmadığı bu ihaleyi yüzde sıfır kırım oranıyla kazandı. Yaklaşık bedelden sadece 6 bin lira düşük fiyat veren KİPTAŞ ihaleyi 235 milyon 402 bin liraya aldı. Ülkenin en büyük toplu ulaşım firmasının tüm şoför kadrosunu bir inşaat firmasından elde etmesi İBB yönetiminin konuya bakış açısının önemli bir göstergesi. Kamu kaynaklarının etkin ve kullanılmadığını göstermekte.
* Geçen yıl Anadolu Yakası ve Avrupa Yakası personel servis ihalelerinin toplam bedeli 13 milyon 366 bin lira artı KDV’yi buldu. İstanbul’un her yerine yolcu taşıyan İETT’nin kendi personelini taşıyabileceği ve organizasyonunu kurabileceği bir yasal düzenleme yapılmalı. Bu ihaleyi sürekli olarak aynı firmanın kazanması kabul edilemez. Bu durum kamu kaynaklarının etkin kullanımı noktasında çok ciddi bir eksiklik olarak karşımıza çıkmakta. İETT dışarıya ödeyeceği şirket payı ve KDV’yle çok rahat bir biçimde servis sorununu kendi ihtiyaçlarına göre çözebilecekken bunu tercih etmeyip işi taşerona devretmesiyle ciddi bir kaynağı başka bir kuruluşa transfer ediyor.
‘İhaleler şeffaf yapılsın’
Balyalı’nın hazırladığı raporda İBB ve iştiraklerinin ortaklığı bulunan 35 şirketin olduğu, şirketlerin belediyeden aldıkları ihalelerin giderek arttığı ifade edildi.
Raporda, İBB şirketlerinin 2014’te belediyeden 2 milyar 990 milyon 905 bin lira tutarında 90 ihale, 2015’te 2 milyar 149 milyon 93 bin lira tutarında 124 ihale, geçen yıl ise 4 milyar 300 milyon 780 bin liralık 104 ayrı ihale aldığı belirtilerek şöyle devam edildi: “Bu yüzde 100 oranında bir artış demek. Özellikle büyük tutarlı ihalelerin önemli bir bölümünde iştiraklerimizin tek katılımcı olduğunu görüyoruz. Yine yapmış olduğumuz incelemelerde belediye iştiraklerimizin kazandığı ihalelerin bazılarında teknik şartnamelerin rekabeti önleyecek ve başka firmaların katılımını engelleyecek biçimde hazırlandığını tespit ettik. İBB iştiraklerimizin katıldığı ihaleler de şeffaf ve rekabetçi bir ortamda yapılmalı. Bu ihalelere başka firmalarında katılabilmesi sağlanmalıdır.”
