Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, İsrail ve ABD saldırılarının İran’daki nükleer tesislere ‘çok ciddi’ hasar verdiği görüşünde.
11 gündür süren İsrail-İran savaşında dün (22 Haziran) ABD, İran’ın önemli nükleer tesislerinden Fordo, Natanz ve İsfahan’ı ‘sığınak delici bombalarla’ vurarak savaşa dahil oldu. ABD Başkanı Donald Trump tesislerin ‘tamamen yok edildiğini’ iddia etmiş; İranlı yetkilililerse Fordo’nun ‘uzun süre önce boşaltıldığını ve dönüşü olmayan bir hasar almadığını’ söylemişti.
Al Jazeera’nın haberine göre Rafael Grossi, pazartesi Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) acil yönetim kurulu toplantısında, Fordo tesisinde ABD’nin ‘sığınak delici bombalar’ının açtığı çukurların görüldüğünü söyledi.
‘Fordo’daki hasar henüz ölçülemez’
İsrail 13 Haziran’da İran’ın nükleer silah edinmeye yakın olduğunu iddia ederek hava saldırısı başlatmış, üst düzey komutanları ve bilim adamlarını öldürmüştü.
ABD de aynı iddiayla 23 Haziran’da İran’ın nükleer tesislerine saldırdı ve tesislerin ‘tamamen yok edildiğini’ öne sürdü.
Grossi, ‘IAEA dahil kimse Fordo’daki hasarı henüz ölçemez’ dedi ve hasarın tahminlerince ‘çok ciddi’ olduğunu söyledi: ”Çünkü saldırıda patlayıcı yükler kullanıldı ve tesisteki santrifüjler aşırı titreşime çok duyarlı.”
IAEA başkanı ayrıca Natanz ve İsfahan tesislerinin ABD savaş uçaklarıyla ve Tomahawk füzeleriyle bombalandığını ve hasar aldığını belirtti.
İsrail pazartesi İran’a saldırmayı sürdürdü. Başkent Tahran ve diğer alanlarda şiddetli patlamalar duyuldu. Ayrıca İsrailli ve İranlı yetkililere göre Fordo nükleer tesisine yeni saldırılar düzenlendi.
İran ise İsrail’e bir dizi roket saldırısı düzenledi ve ABD’ye misilleme yapacağını duyurdu.
İran’da Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile işbirliğinin askıya alınmasına ilişkin yasa tasarısı meclise sunuldu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, kuruluştan ‘profesyonel bir tutuma dair somut güvenceler’ alana dek işbirliğini durdurmak istediklerini söyledi.
İran’ın da taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) göre IAEA, nükleer olmayan ülkelerin anlaşmaya uyup uymadığını denetleyebiliyor; fakat IAEA İran’ın anlaşmayı ihlal ettiğini duyurmuş, İran da kurumu kınayarak İsrail’e saldırı yapması için mazeret verdiğini öne sürmüştü.
Grossi IAEA’nın yönetim kurulu toplantısında, ‘nükleer tesislere asla silahlı saldırı yapılmamalı’ dedi ama saldırılar yüzünden ne İsrail’i ne de ABD’yi kınadı.
Ayrıca nükleer tesislerdeki hasarı değerlendirmek için IAEA müfettişlerinin davet edilmesi gerektiğini yineledi. Tesislerde saldırıdan sonra radyasyonun artmadığı bildirildi.
İranlı yetkililer müfettişleri davet edip etmeyeceklerine ilişkin açıklama yapmadı.
