Türkiye genelindeki konut satışları, geçen yıl son çeyrekteki düşüş eğiliminin ardından 2018’e de durgun bir başlangıç yaptı. Yılın genelinde yeni konut projelerinde frene basılması ve sektörün elindeki stokları eritmeye öncelik vermesi bekleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye genelinde konut satışları ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1.7 artışla 97 bin 19 adet, ‘ipotekli satış’ olarak nitelendirilen konut kredili satışlar ise yüzde 20.3 düşüşle 28 bin 678 adet oldu.
Konut satışları, geçen yılın son çeyreğinde düşüş eğilimine girmişti. Buna göre Türkiye genelindeki konut satışları geçen yıl ekim, kasım ve aralık’ta sırasıyla yüzde 5.7, yüzde 7.5 ve yüzde 6.8 azalmıştı.
İpotekli satışlar ise söz konusu dönemde çok daha sert bir düşüş kaydederek, sırasıyla yüzde 19.8, yüzde 23.9 ve yüzde 30.7 gerilemişti.
Satış ve pazarlama odaklı bir dönem
Reuters’a Türkiye’deki konut sektörünü değerlendiren, gayrimenkul sektörüne yönelik araştırma hizmeti sunan Reidin CEO’su Kerim Bertrand şunları söyledi: “Konutta üretim tarafında da satış tarafında da sıkıntılı bir yıl bizi bekliyor. Konut sektörü bu sene çok parlak bir yıl yaşamayacak. Herkes elindekini satmakla uğraşıyor. Çok fazla yeni proje gelmeyecektir. Büyük geliştiriciler bir projeyi tam satmadan yeni proje geliştirmeme eğiliminde olurlar. Satış ve pazarlama odaklı bir dönem geçirecekler. Ellerindeki stokları maksimum eritme çabası gösterecekler.”
Stok erime hızı düşük
Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği Yeni Konut Fiyat Endeksi’ne göre, aralık ayında adet bazında yüzde 3.9, metrekare bazında ise yüzde 3.8 olan stok erime hızı ocak ayında sırasıyla yüzde 3.1’e ve yüzde 2.8’e geriledi. Bitmemiş konutların satış oranında da 8 puanlık düşüş yaşandı.
Bertrand, Mmevcut stok erime hızının, olması gerekenin altında olduğuna işaret etti: “Yüzde 4 ve üzeri bir stok erime hızı, sağlıklı bir erime hızıdır. Bir inşaatın başlayıp bitmesini iki sene olarak düşünürseniz; bu da iki sene içinde bütün projeyi satıyor olmanızı gerektirir. Stokunuzu her ay yüzde 4 eritirseniz, projenizi iki yıl içinde aşağı yukarı satmış olursunuz.”
Yeni kampanyalar bekleniyor
2017 sonunda konut geliştiricilerin çok ciddi kampanyalara çıkmasıyla satışlarda bir miktar hızlanma gözlendiğini belirten Bertrand, “Stok erime hızı aralık ayında altı aylık ortalamanın üzerine çıkmıştı. Çünkü bu tür kampanyalar stok erime hızının artmasında rol oynuyor” dedi.
Bahar aylarına doğru birtakım kampanyalar, teşvikler, reformların çıkmasının beklendiğini belirten gayrimenkul uzmanı şöyle devam etti: “Bu bir hareketlilik yaratacaktır ama etkileri sınırlı olacaktır. Arz tarafında bir hareketlilik kazandırsanız da, talebi heyecanlandıracak bir şeyler yapmanız lazım. Talebin cebinde de o kadar çok para yok. Teşvikler, ödeme kolaylıkları alım kararını bir nebze öne çekmeye yardımcı olur. Ama konut sektöründe bir şahlanma beklemiyorum. Bu sene konut açısından zor bir sene olacak.”
Orta segmente yöneliş
Bu senenin sıkıntılarla beraber faydaları da olacağını belirten Bertrand’a göre bu sayede proje geliştiriciler talebi daha iyi okumaya başlayarak proje geliştirecek, orta segmente yöneliş olacak.
Gayrimenkul uzmanı, şu an kredi faizlerinin de konut alımlarını caydırıcı bir seviyede olduğu görüşünde: “Yıllık yüzde 14’leri geçmiş durumdayız. Şu anda faiz oranlarında olabilecek en küstürücü, en caydırıcı seviyeyi yakalamış olduk. Maliyetlerin ortalama yüzde 20-25 oranında arttığı bir ortamda proje geliştiriciler maliyet artışlarını fiyatlara yansıtmadılar. Satışlarda zorlanmamak adına fiyatları şişirmemeye çaba sarf ediyorlar.”
