Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgununda geri ödeme için ilk 10 milyon lira ve üstü ‘kazananlara’ başvurulacağını, gönüllü iade olmaması durumunda süreci Adalet Bakanlığı’nın işleteceğini söyledi.
Fon vurgunu sonrası yedi şirkete ait 131 yatırım fonu için tasfiye kararı alınmıştı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) bu fonlarda tekil yatırımcı sayısının 455 bin 758 kişi olduğunu duyurmuştu. Bunlardan 45 bin 747’sinin parasının ödendiği açıklanmıştı.
Tasfiye süreci
Kalan yatırımcılar geri ödemelerini beklerken Şimşek, Bloomberg HT-Habertürk ortak yayınında sürece ilişkin şöyle konuştu:
“Tasfiye süreci öngördüğümüz hız ve çerçevede gidiyor. Tasfiyede ara ödeme öngörüldü. Çünkü nihai tasfiye zaman alacak. Dünyada da böyle oldu. Ara ödeme için TBMM’de bir tasfiye kanunu görüşülüyor. Kanun geçtikten sonra fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon liraya kadar ödemeler hızlıca yapılacak.
Tasfiyeyi ikiye ayırdık: Olağan ve olağanüstü tasfiye. Olağan tasfiye mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy şirketleri için konuldu. 131 fonun 66’sı tamamen normal tasfiyeye tabii tutuldu. Yedi şirketin üçünün tam tasfiyesi tamamlandı. 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar lira ödendi. Normal tasfiye başarılı şekilde gerçekleşti.
Hisse senedi fonlarındaki yatırımcılar 17 Eylül’e göre yaklaşık yüzde 58’ini alabildiler. Para piyasası fonlarındakilerse yüzde 1,43 nema aldı. Hedef Portföy de normal tasfiyeye tabi olacak. Bu şirkette 31 fon var, bunun dördü para piyasası fonu. Dolayısıyla yedi portföy şirketinin dördünün muhtemelen hafta sonuna kadar normal tasfiyesi tamamlanmış olacak.
Atlas Portföy’ün sahipleri tasfiyeci kurumla diyalog içindeler. Kaynakları geri koyma konusunda irade ortaya koymuşlar. Ama benim şu aşamada yorum yapmam doğru olmaz.
TBMM’deki kanun kabul edilirse, kabul edildikten hemen sonra küçük yatırımcı ve para piyasası fonlarını önceliklendirilecek. Böylelikle 390 bin hesap da tasfiye edilecek. Tasfiye sürecinin önemli kısmı da tamamlanmış olacak.”
İade hesaplarına yapılan geri ödemeleri açıklamadı
Bakan, fonlar için açılan gönüllü iade hesaplarına rakam vermeden ‘bir miktar ödeme’ yapıldığını söyledi:
“Belli eşikler belirledik, ilk önce 10 milyon lira ve üzeri reel geri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek.
Fonlarda yeteri kadar kaynak olmazsa ki bazılarında olmayabilir. Fonlardan hukuka aykırı şekilde nemalanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların alınması çok önemli. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına başvurulacak.
Özel sektör tahvil piyasasının büyüklüğü yaklaşık 1 trilyon lira. Yıl sonuna kadar vadesi gelecek kısmı 26,5 milyar lira. Türkiye ekonomisi içindeki yeri çok cüzzi bir alan. İlkesel bir kararımız var. Kamu kaynağı kullanılmayacak.
Kredi Garanti Fonu kendi özkaynaklarından özel sektör tahvillerine ilişkin bir kredi çerçevesi oluşturursa olumlu bakarız. Burada Hazine garantisi ve kaynağı olmayacak. Kendi işletecekleri bir süreç, bu konu çalışılıyor.”
‘Fonlardan net çıkış 647 milyar lira’
Şimşek en sonda ‘bir daha böyle bir şey yaşanmaması ne gerekiyorsa yapılacağını’ öne sürdü:
“Sermaye piyasalarımız bu süreçten çok daha sağlıklı bir yapıyla çıkacak. Fon piyasası 2019’a kadar sınırlı bir alanda sınırlı kişilerin yatırım yaptığı bir alandı. Buradaki en büyük dönüm noktası serbest fonların TEFAS’a açılmasıdır. Fon rehberinin uygulanması ertelenmeyecek. Doğru bir karar ve herkes hesabını kitabını buna göre yapsın.
Üzerinde çalıştığımız birçok düzenleme var. Tabii ki aşırı regülasyon riskini dikkate alacağız. Koordineli işlemlere karşı sürekli yaptırım olacak. Vatandaşa satılacak fonların TEFAS’a açık olup olmaması değerlendiriliyor. Dediğim gibi bunlar çalışılıyor.
Fonlardan çıkış da büyük oranda durdu. Fonlardan bugüne kadar net çıkış 647 milyar lira. Bunun yaklaşık yarısı yabancıların çıkışı. Merkez Bankası başkanımızın da dediği gibi buradan çıkan para mevduata geçti. 17 Eylül’den bu zamana mevduat artışı 685 milyar lira.“
