İngiliz dergisi The Economist, Türkiye’de son dönemde yaşanan siyasi değişimleri değerlendirdiği makalesinde Ahmet Davutoğlu’nu Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a ‘sadık‘ bir başbakan olarak niteledi. Dergi, ekonominin ve Suriye’ye Türkiye üzerinden giden cihatçıların sorun yaratabileceği uyarısında bulundu.
Yazının tam metni şöyle:
‘Erdoğan’ın amacına ulaşması kolay değil’
Cumhurbaşkanlığına kusursuz bir biçimde yükseldi. Tayyip Erdoğan 10 Ağustos’ta oyların yüzde 52’sini alarak Türkiye’nin ilk seçilmiş cumhurbaşkanı oldu. 27 Ağustos’ta, kalabalık bir kongrede partisi AKP’nin liderliğinden ayrıldı. Kendi eliyle belirlediği halefi Ahmet Davutoğlu tam da beklendiği AKP’nin yeni lideri seçildi.
Erdoğan binlerce parti üyesine yaptığı veda konuşmasında ‘yeni Türkiye‘ vizyonunu ortaya koydu. Konuşmasındaki unsurların çoğu bugüne dek çokça duyulmuştu: AKP’nin inkâr edilemeyecek başarılarının bir listesi; Erdoğan’ın Türkiye’ye daha fazla refah, dindarlık ve küresel nüfuz getirecek ‘yeni bir dönem’ planları.
Cumhurbaşkanlığı şu an daha çok simgesel bir makam olsa da, Erdoğan gelecek yaz yapılacak genel seçimlere kadar ülkeyi yöneteceğini gizlemiyor. Bundan sonraki amacı da, yürütmenin tüm yetkilerine sahip olmak. Bu ancak ve ancak, AKP’nin Meclis’te anayasayı kendi başına yeniden yazmak için yeterli koltuğu (yani koltukların üçte ikisini veya daha sonra düzenlenecek bir referandumla beşte üç çoğunluğu) kazanabilmesiyle mümkün olabilir.
49 rehine hala serbest değil
Erdoğan şimdiye kadar ülkeyi kutuplaştırsa da olsa da başarılı oldu (seçmenlerin yarısı, Sünni mezhepçiliği nedeniyle ondan hoşlanmıyor). AKP’nin 2002’de tek başına iktidara gelmesinden bu yana dokuz seçim zaferi kazandı. Konuşkan Davutoğlu’nu tercih etmesi tartışmalı görülebilir. Akademisyenlikten diplomatlığa geçiş yapan Davutoğlu, ‘komşularla sıfır sorun’ politikasının çökmesi nedeniyle eleştiriliyor. Ve Haziran’da Türkiye’nin Musul’daki Başkonsolosluğu’nda İslam Devleti (İD – IŞİD= tarafından rehin alınan 49 kişi de hâlâ serbest bırakılmış değil.
Suriye Davutoğlu’nun peşini bırakmayacak
Batılı ülkeler, Türkiye’nin ‘cihatçı otoyolu’ndan Suriye’ye radikal militanların akın etmesinden giderek daha fazla rahatsızlık duyuyor. Türkiye bunu reddetse de, gazeteci Firdevs Robinson’a göre Ankara bu konuda ‘hiç olmadığı kadar çok incelemeye tabi tutulacak‘. Akademisyen Behlül Özkan, politikalarını incelediği Davutoğlu’nun kendisini, ‘hata yapmayan ve tarihi şekillendiren biri gibi gördüğünü’ ancak Ortadoğu’dan Balkanlara uzanan Türk nüfuzu altındaki bir Sünni Müslüman egemenlik alanı yaratma hayallerinin boşa çıktığını söylüyor.
CHP her zamanki gibi darmadağın
Davutoğlu’nun İslami geçmişi ve Erdoğan’a sadakati, rahat bir birliktelik yaşanacağına işaret. Erdoğan’ın en güvendiği kurmayı olan MİT Müsteşarı Hakan Fidan’la iyi geçiniyor. Erdoğan’ın yolsuzluk davasından sorumlu tuttuğu Gülen hareketiyle mücadelesini sürdüreceğini söylüyor.
Eski cumhurbaşkanı ve AKP’nin kurucularından biri olan Abdullah Gül parti liderliği yarışında gaddarca safdışı bırakıldı. Laik ana muhalefet partisi, her zamanki gibi darmadağın. Türkiye’nin stratejik önemi göz önünde bulundurulduğunda, Batılı hükümetler Erdoğan’la çalışmaya devam edecek.
Kanal İstanbul ekonomik zorluk demek
Erdoğan’ın en büyük baş ağrısı ekonomi olabilir. AKP’nin göz kamaştırıcı yükselişini ateşleyen güçlü ekonomik büyüme keskin bir biçimde yavaşladı. Ekonomi yönetiminin saygı duyulan yetkilisi Ali Babacan Davutoğlu’nun kabinesinde kalmayı sadece hazirana kadar kabul etti. Babacan’ın yokluğunda, Erdoğan Merkez Bankası’na baskı yapmakta daha rahat hissedecek. Ve eğer Erdoğan Kanal İstanbul gibi dev projelerde ısrar ederse, Türkiye daha da büyük bir mali zorluğa düşebilir.
Hala rakipsiz
Erdoğan’ın bir diğer zayıf noktası da Kürtler. PKK’nın hapisteki lideri Abdullah Öcalan’la görüşmeler aşırı yavaş ilerliyor. Öcalan’ın komutanları huzursuz. Fakat Erdoğan darbe girişimleri de dahil daha büyük zorluklarla atlattı. Ve ortada bir rakip yok.
