İstanbul’da bir güvenlik şirketi, patlayıcı maddelerin bulunmasında kullanılan K9 köpeklerini Covid-19 vakalarını tespit etmek için kullandığı çalışmada son aşamaya geldi.
AA’nın aktardığına göre şirket pozitif Covid-19 vakalarının tespitinde yurt dışında daha önce benzer çalışmalar yapılan, hassas burunları sayesinde insanlardaki bazı hastalıkları da algılayabilen K9 köpeklerini kullandı.
Bu kapsamda Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi ve TAV Güvenlik tarafından yaklaşık bir yıldır sürdürülen çalışmalarda sona gelindi.
Arnavutköy’ün Bolluca Mahallesi’nde bulunan eğitim merkezinde gerekli izinlerin alınması ve ilgili kurumlarla işbirliği anlaşmalarının imzalanmasının ardından K9 birimindeki köpeklerle denemelere başlanmıştı.
Hastaların koltuk altlarından alınan ter örnekleri köpeklere koklatıldı. Yaklaşık altı ay süren ve ödül-ceza sistemiyle eğitilen köpeklerin hasta insanların kokularını ayır edebildiği görüldü. K9 köpekleri tespit ettikleri pozitif Covid-19 vakalarının önünde oturarak tepki gösteriyor.
Projenin son safhasında insanların bulunduğu ortamlarda denenmesinin ardından başta havalimanları olmak üzere insan kalabalığının olduğu her yerde K9 köpekleri görev alabilecek.
TAV Güvenlik Genel Müdürü Turgay Şahan, koku duyularının insanlara göre 100 bin kata kadar gelişmiş olduğunu belirttiği K9 köpeklerinin, uzun yıllardır dünyanın farklı ülkelerinde hastalıkların tespitinde görev aldığını hatırlattı.
Şahan, dünyanın farklı ülkelerinden benzer çalışmaların yapıldığına dikkati çekerek şu bilgileri paylaştı: “Kendi coğrafyamızın, kendi ülkemizin gereksinimlerini dikkate alarak böyle bir çalışmaya ihtiyaç olduğunu gördük. Bu amaçla Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi işbirliğiyle bir araya geldik. Bu işin bilimsel tarafı da çok önemliydi. Covid-19’un tespitinde PCR testi, antijen ve antikor testleri işin özünü oluşturuyor. K9 köpekleriyle yaptığımız tespitler, bu tıbbi testlerin önüne geçmeyecek. Kalabalık yönetimlerinin öncelikli olduğu yerlerde hız ve konforu koruyabilmek için K9 köpeklerinin bu testlere yardımcı olabileceğini, işimizi kolaylaştıracağını düşünüyoruz.”
‘Test kapasiteleri yüzde 94’ün üzerinde’
Şahan, yaptıkları çalışmanın bilimsel bir araştırma olduğunu ve dört ayrı fazdan oluştuğunu dile getirerek şöyle devam etti: “Eğitimde vakaların özellikleri yazılıyor. Köpeklerin gösterdiği davranışlar kayıt altına alınıyor. Sürekli ve belli aralıklarla köpeklerin tıbbi kontrolleri yapılıyor. Köpeklere bulaş olup olmadığına bakılıyor. Çalışanların ve köpeklerin hijyeni ve gelen numunelerin doğru ortamda buraya taşınıp katkı sağlaması çok önemliydi. 2’nci faz bu açıdan çok önemliydi, yaklaşık altı aydan fazla sürdü. Bugün geldiğimiz noktada K9 köpeklerinin Covid-19’a yönelik test yapabilme kabiliyetinin yüzde 94’ün üzerinde olduğunu gördük. Bu bilimsel olarak da partnerlerimiz tarafından gerekli izinler alındıktan sonra yayınlanması söz konusu. Bu da projenin 3’üncü fazı olacak. Bu yayının ardından 4’üncü fazı havalimanı ve benzeri yerlerde uygulama aşamasına geçeceğiz.”
‘Tüm varyantlar hafızalarında’
K9 köpekleri eğitmeni Orkun Kara ise 10 köpeğin Covid-19 eğitimine alındığını belirterek “Covid-19 pozitif olan hastalardan koltuk altı ter numunesi alıyoruz. Bu kokuları köpeklere ezberletiyoruz. Şu anda tüm köpeklerimiz bütün varyantları hafızalarına yazmış durumdalar. Köpeklerimizin tümü patlayıcı tespit köpekleri, sekiz çeşit patlayıcıyı biliyorlar. Covid ile beraber dokuzuncu kokuyu ezberlemiş oldular” dedi.
