AİHM, 'ifade özgürlüğü'ne dair iki davadan Türkiye'yi mahkum etti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Evrensel gazetesinden Ahmet Sami Belek ve Savaş Velioğlu ile HADEP’ten Müdür Duman’a açılan davalarda ‘ifade özgürlükleri’nin ihlal edildiğine karar vererek, Türkiye’yi tazminata mahkum etti.

20140224 AIHMbianet’ten Ayça Söylemez’in haberine göre, AİHM bugün Evrensel gazetesinden Ahmet Sami Belek ve Savaş Velioğlu ile Halkın Demokrasi Partisi’nden (HADEP) Müdür Duman’ın başvurusunu karara bağladı.

Her iki davayla ilgili de Türkiye’nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesindeki ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine karar verildi.

Karara göre, Türkiye, Belek’e 575 euro, Velioğlu’na 285 Euro maddi, ayrıca her birine bin 250’şer euro manevi tazminat ödeyecek. Duman’a da 12 bin 500 Euro manevi tazminat ile üç bin 200 euro mahkeme masrafı ödenmesine hükmedildi.

‘İfade özgürlüğü kapsamında’

HADEP Eminönü İlçe Başkanı Müdür Duman, ofislerinde PKK’ya ait bayrak, yayınlar ve PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın yazdığı makale ve kitapların bulunmasıyla suçlanmış, Duman’ın iddiaları reddi, mahkemece dikkate alınmamıştı.

26 Haziran 2000’de HADEP’in Eminönü bürosuna düzenlenen polis baskınında baskının tutanağında, PKK’ya ait bayrak, yayınlar ve PKK lideri Öcalan’ın yazdığı makale ve kitapların bulunduğu yer almıştı. Baskında gözaltına alınan Duman, polis sorgusunda el konulan dokümanların orada olduğundan haberdar olmadığını söylemişti.

Duman, 2001 yılında açıklanan mahkeme kararında ‘suçu ve suçluyu övmek’ ve ‘suça göz yummaktan’ suçlu bulunup, altı ay hapis ve eski parayla 91 milyon 260 bin lira para cezasına mahkum edilmişti.

AİHM, ‘ifade özgürlüğü ile bilgi toplama ve yayma hakkının ihlal edildiğini’ söyleyerek başvuran Duman hakkında, “Duman’ın mahkumiyet kararında ifade özgürlüğünün ihlal edilmesini haklı çıkaracak yeterlilikte bir sebep gösterilmediği” kararını vererek Türkiye’yi suçlu buldu.

‘Nefret söylemi ve şiddet çağrısı yok’

AİHM’in bugünkü ikinci kararı, Evrensel gazetesinde “illegal silahlı örgütün açıklamasını içeren bir makale yayınladıkları” iddia edilerek Devlet Güvenlik Mahkemesi’nce (DGM) mahkum edilen gazetenin Sorumlu Yazıişleri Müdürü Ahmet Sami Belek ile editörü Savaş Velioğlu’nun başvurusuyla ilgiliydi.

Evrensel gazetesinde 2003 yılında Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Kongresi’nin (KADEK) hapisteki üyelerinin de açıklamasının bulunduğu bir makale yayınlanmış, bir gün sonra gazeteciler hakkında soruşturma başlatılmıştı.

DGM, açılan soruşturma kapsamında, Belek’e 575 euro, Velioğlu’na 285 euro değerinde para cezası verilmesine karar verip, gazeteye üç gün yayın yasağı konulmasına hükmetmişti.

2004 yılında başvuru yapan Belek ile Velioğlu’na ‘suç unsuru sayılan makalenin nefret söylemi içermediği ve şiddet çağrısı yapılmadığı’ belirtilerek Türkiye suçlu bulundu.