FRÉDERIKE GEERDINK
“Bakın” diyor AKP Ağrı İl Başkanı Abbas Aydın, “1028 nolu seçim sandığı: Bizim için eksi üç oy. 1168 nolu seçim sandığı: BDP için iki ekstra oy, bizim için beş ekstra oy. Bir başka sandık: Biz artı dört, onlar artı 10. Bu nasıl olabilir?”
Bugünlerde Ağrı’da hangi politikacıyla konuşsanız, ceketlerinin cebinden kargacık burgacık sayılarla dolu bir yığın küçük kağıt parçası çıkarıyor. Seçim sandığının numarası sol tarafta, sağda da BDP ve AKP’nin değişen oy oranları yazıyor.
BDP Ağrı Parti Meclisi üyesi Metin Bingöl’de de böyle bir tomar var. “1125 nolu sandık: Bizim 114 oyumuz var, sonra aniden 110’a düşüyoruz ve AKP’nin oyları 118’den 122’ye çıkıyor. Ve şuna bir bakın, bir saniye bekleyin.” Telefonundaki resimleri kaydırarak ilerliyor ve sonra bir elin sığabileceği büyüklükte yırtılmış oylarla dolu bir torba gösteriyor. Bingöl: “İşte BDP’nin oyları böyle kayboldu ve AKP’nin oyları belirdi” diye açıklıyor.
Pazar günü sabahın erken saatlerinde Ağrı il seçim kurulu, şehirdeki seçim sonuçlarının iptaline karar verdi. Ne BDP adayı Sırrı Sakık ne de AKP adayı Hasan Arslan kazandı. Yeni seçimler 1 Haziran’da yapılacak.
‘En sorumlu hareket iptal talep etmekti’
Seçimlerin iptali ve yeni seçim yapılması talebi BDP’den geldi. Neden, ne zaman seçimleri kazandılar? Metin Bingöl: “AKP’nin hileleri nedeniyle oylarımızı kaybediyoruz. Şehirdeki gerginlik halihazırda nedeniyle bütün hafta yüksekti oyların yeniden sayımı nedeniyle – ki tekrar ve tekrar biz kazandık. AKP bunu kabul edemedi. Eğer AKP oylarla yeterince hile yapmayı başarabilseydi ve kazansaydı, bu muhakkak şiddete yol açardı. Biz bunu istemiyoruz. Yapılabilecek en sorumlu hareket seçimlerin iptalini istemekti.“
‘Fark çok küçük’
Burada soru, AKP neden buna razı geldi? Önce yeniden sayım iste, oyların senin lehine arttığını gör ve muhtemel zaferden vazgeç… Bunun arkasındaki düşünce ne?
AKP’li Aydın: “Kazanacağımızdan emin değiliz. Seçim gününün hemen arkasından iptali için başvurduk, ama talebimiz reddedildi. Biz de yeniden sayım istedik. Neden? Çünkü BDP ve bizim aramızdaki fark çok küçük. Dolayısıyla AKP geçen gün sonuçların iptalini önerince karşı çıkmadık.”
Polislerin varlığı vatandaş ve seçim kurulu için baskı unsuru
Seçimlerin 1 Haziran’da tekrarlanacağı kararı alınır alınmaz Ağrı’da tüm haftadır denetimi elinde bulunduran ilave güvenlik güçleri şehri terk etti. Pazar günü, sokaktaki atmosfer artık gergin değildi, şehir merkezindeki abluka kaldırılmıştı, tüm dükkanlar yeniden açılabilirdi. Şehrin merkezindeki meydanda birkaç bin BDP’linin katıldığı ve ‘Hırsız Arslan‘ sloganı attığı eylem olaysız geçti.
BDP şehirdeki muazzam miktarda güvenlik gücü bulunmasının vatandaşlar ve zaferi AKP’ye vermesi için il seçim kurulu üzerinde baskı unsuru oluşturduğunu düşünüyor. Metin Bingöl: “AKP’li Hüseyin Çelik geçen hafta oylar halihazırda birçok kez sayılmışken, Ağrı’da sonuçların değişebileceğini söylemişti. Bundan sonra şehirdeki güvenilik güçleri takviye edildi. Şehir beş gündür kuşatma altında.”
Sadece AKP’li Abbas Aydın bunu mantıklı buluyor: “BDP seçmenleri sokaklara akın etti. Ekstra güvenlik gerekliydi.” Aydın, seçmenin AKP yenilgiyi kabul edemediği için kızgın olduğundan ve oyların yeniden sayımında dürüst davranılacağına güvenemediğinden sokaklara çıktığı fikrini reddediyor: “Neden güvenmiyorlar? Takip edilen bir seçim sistemi var.”
Urfan Alpaslan’dan beri açık olan yara
Ağrı, Kürt hareketi için önemli. İran’la ve dolayısıyla buradaki Kürt bölgeleriyle sınır komşusu. Metin Bingöl bölgenin tarihine de atıfta bulunuyor ve Ağrı’da 1920’lerin sonunda cumhuriyete karşı yapılan başkaldırıyı hatırlatıyor: “Bu Kürtler için taze bir yara. Sistemin sebep olduğu şey bugüne kadar devam etti.”
1979 yılında Ağrı belediye başkanı seçilen bağımsız Kürt politikacı Urfan Alpaslan’dan da bahsediyor. Sadece birkaç aylığına görevde kalmıştı: 1980 askeri darbesi, yönetimine son vermişti, seçilişi birden illegal ilan edilmişti ve böylece siyaset güdemez hale gelmişti, İran’a mülteci olarak sığındı, Suriye’de kendi silahlı örgütünü kurdu ve en sonunda İran sınırı civarında öldürüldü.
Bingöl o dönemle şimdiki zaman arasında paralellik görüyor: “Biz hala demokratik siyaset güdemez durumdayız. Bize izin vermiyorlar.”
Zaferden vazgeçmek büyük fedakarlık
O, hükümetin Ağrı’yı BDP’ye kaybetmekten korktuğunu, çünkü Kürt çoğunluğa sahip bölgenin böylece tamamen BDP yönetimi altına gireceğini düşünüyor: “Demokratik özerk bölgenin hatları haritada oldukça açık. Onlar bundan korkuyor. Ve burada Ermenistan ve İran’la stratejik sınırları kontrol etmek istiyorlar.”
AKP’den Abbas Aydın bunu reddediyor. “Ağrı, AKP için özel değil” diyor: “Ağrı, 81 ilden biri ve her biri bizim için önemli.” AKP’nin 1 Haziran’da kazanacağından emin, “Sunduğumuz hizmetler ve devam eden barış süreci sebebiyle.”
Ama BDP de bir o kadar emin: “Şehir beş gündür açık bir hapishane. İnsanlar ve ayrıca bütün hafta boyunca para kazanamayan küçük işletme sahipleri bunu kabul etmeyecek.”
Bingöl, şimdilik zafer onlardan alındığı için kızgın, ama aynı zamanda mutlu olduğunu söylüyor: “Şehrin savaş bölgesine dönmesini önledik. Bu insanlara karşı öncelikli sorumluluğumuz: Barış. Şimdilik zaferimizden vazgeçtik, bu büyük bir fedakarlık ama Haziran’da yine kazanacağız. Bundan adım gibi eminim.“
