Karaman’ın Ermenek ilçesinde 18 işçinin mahsur kaldığı maden ocağının sahibi Uyar Madencilik’in Soma’daki ocağında iş göremez hale gelen iki işçi, şirket sürekli el değiştirdiği için tazminatlarını yedi yıldan bu yana alamadı.
Hürriyet’ten Banu Şen’e konuşan ve yedi yıl önce madendeki patlamada iki gözünü birden kaybeden İdris Sarıkaya, “Şirket yetkililerinin kazadan sonra bize, ‘Ölseydiniz kurtulurduk sakat kaldınız başımıza bela oldunuz’ dediği gibi ölse miydik?” diye konuştu.
Şirket sürekli el değiştiriyor
Ali Kandemir ve İdris Sarıkaya yedi yıl önce Uyar Madencilik’in Soma’daki ocağında hatalı dinamit patlamasına maruz kaldı. Sarıkaya’nın vücudunda 42 parça çoklu kırık meydana gelirken, Kandemir iki gözünü kaybetti. İkisi de emekli edildi, o tarihte 577 TL olan maaşları, şimdi 850 TL.
Hatalı dinamit patlamasıyla hayatı ters yüz olan Sarıkaya, sürekli el değiştiren madenin hikayesini şöyle anlattı: “Azmi Uyar’ın madeni, 2002’de faaliyete başladı. İlk Şahin Madencilik olarak açıldı. Ben de o zaman başladım çalışmaya. Sonra Buruyar Madencilik oldu. Ondan sonra Azyak Kömür, ondan sonra Azyak Uyar, en son da Uyar Madencilik oldular. 2011’de madenleri kapatılınca Soma’dan gittiler.”
‘İcra bir tek bize mi var?’
Olayın 31 Temmuz 2007’de yaşandığını, 2008’de de dava açtıklarını anlatan Sarıkaya, alacaklarını bu sürekli el değiştirmelerden dolayı bir türlü alamamış:
“Benim davam 2011’de sonuçlandı. Ali’nin sürüyor. 125 bin 692 lira tazminat kazandım. Bir de yasal faizleri var. Ankara 27’inci İcra Dairesi’nce Azmi Uyar’a verilmiş icra takibi var fakat üzerinde hiçbir mal varlığına rastlanamadı. Çocuğumuzun dershane parasını ödeyemedik diye icraya verildik. Eşimin kolundaki tek bileziği satıp ödedik. Vatandaşın elektrik, su her türlü borcu icrayla alınabiliyor da bu insanların icrası nasıl alınamıyor? Alacağım var ama tek kuruşum yok. Kapısız penceresiz evde oturuyoruz. Paramı almak için devlet büyüklerine kadar başvurdum ama hâlâ bulamıyorum. Şirketler sürekli bir onun, bir başka akrabanın üzerine geçiyor.
Kandemir, “Tek istediğim Soma’da tanınan hakların, verilen sözlerde olduğu gibi bize de sağlanması” derken, şirket yetkililerinin kazadan sonra kendilerine söylediklerine de atıfta bulundu:
“Onların, ölseydiniz kurtulurduk sakat kaldınız başımıza bela oldunuz’ dediği gibi ölse miydik?
‘Dünyamı karartanlar sadece 4 ton kömür verdi’
Madende iki gözünü kaybeden Kandemir’in ise bu işte daha ilk yılıymış, kazanın ardından emekli edilmiş. Kandemir, sürdürdüğü mücadeleyi şöyle anlatıyor:
“Benim madende 7’nci ayımdı, ilk işimdi. Sonra emekli edildim. O madende gözlerimi bıraktım ama Uyar’ların peşini bırakmadım. Gitmediğimiz yer kalmadı. Türkiye’nin her yerinde bu kişilerin işyerlerinin izini sürüp takip ettik. Ancak bir sonuca ulaşamadık. Devlete de sesimizi duyuramadık. Bize yaşadığımız, dünyamı kapkara yapan o günden sonra sadece 4’er ton kömür verdiler. Ama bunu verdiler diye son maaşımızı kömüre kesmişler.”
‘Kömür için gözlerimi verdim’
Birkaç yıl sonra aynı şirketten kömür almaya gittiğini anlatan Kandemir, “Tonu 200 liraydı. 195 liram vardı. 5 lira için kömür alamadım. Orada isyan ettim, ağladım. İnsanın içi yanıyor. Ben kömür için gözlerimi verdim. Ama sobamda yakacak kömürüm bile yok. Dağdan topladığımız odunu yakıyoruz. Bir an önce madencilere Soma’dan sonra verilen sözlerin tutulmasını, hakların bize de sağlanmasını istiyorum. 2 gözümün, kararan hayatımın hakkını istiyorum. Bu halimle bu adamların peşinde daha fazla koşmak istemiyorum.”
Soma’ya koşarak gelmişler
Ali Kandemir ve İdris Sarıkaya’yı Soma Komisyonu’nda dinleyip kayda aldıklarını belirten CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel ise şunları anlattı: “Kendileriyle 13 Mayıs’ta faciada tanıştım. Bu halde oraya koşup gelmişlerdi. Defalarca Bakan’a taleplerini ilettim. Yardımcı olunacağı söylendi ancak maalesef böyle daha çok madencimiz var. Soma faciasında Uyar’lardan alacaklı ölen 48 madencimiz var. Bu aile hep birinin üzerine maden açıp kapayıp ortadan kaybolmuş.”
Özel, iki madencinin yaşadığı kazanın kaçak galeride meydana geldiğini hatırlatırken, “Yani bu şirket yanda terk edilen başka bir ocağa ait, kendi ruhsatları olmayan galeriden kömür çıkarırken kaza olmuş. Şimdi Ermenek’le ilgili de böyle bir şüphe var. Yanda başka galeriye girmek isteyip oradaki suyun bu ocağı doldurmasıyla kaza oldu diye düşünülüyor” diye konuştu.
