‘Aydın Doğan Ödülü’nün bu yılki sahipleri bilim insanları Dr. Özlem Türeci ve Prof. Dr. Uğur Şahin oldu. Aydın Doğan Vakfı, Türeci ve Şahin’in ‘biyoteknoloji ve Covid-19 aşısının geliştirilmesi konularındaki özverili ve ilham verici çalışmaları ve bu yolla insanlığa yaptıkları olağanüstü ve benzersiz hizmetleri’ için ödüle layık görüldüğünü duyurdu.
Aydın Doğan Vakfı tarafından, 1996 yılından bu yana her yıl, kültür, sanat, edebiyat, bilim gibi farklı alanlarda, ulusal ve uluslararası platformlarda övgü kazanan kişi ve kurumları ödüllendirmek amacıyla verilen Aydın Doğan Ödülü’nün 25’incisi, bu yıl biyoteknoloji alanında bugüne kadar çok değerli çalışmalara imza atan, son olarak Covid-19 aşısının geliştirilmesi süreciyle insanlığa hizmet eden bilim insanları Prof. Dr. Uğur Şahin ve Dr. Özlem Türeci’ye verilmesi kararlaştırıldı.
Aydın Doğan Vakfı’ndan yapılan açıklamada şunlar kaydedildi: “Aydın Doğan Ödülü’nün 2021 yılında biyoteknoloji alanında bugüne kadar çok değerli çalışmalara imza atan, son olarak Covid-19 aşısının geliştirilmesi süreciyle tüm dünyaya umut olan değerli bilim insanları Özlem Türeci ve Uğur Şahin’e verilmesini uygun görmüştür. Dünya çapında milyonlarca insanın hayatını kurtarma potansiyeline sahip bu dikkat çekici bilimsel başarının tüm dünya için ilham verici bir örnek olduğu da ayrıca değerlendirilmiştir.”
Prof. Dr. Şahin ve Dr. Türeci, Aydın Doğan Ödülü’ne layık bulunmuş olmaktan sevinç ve onur duyduklarını ifade etti. Şahin duygularını şöyle paylaştı: “Aydın Doğan Ödülü, bilimin yaratabileceği farkın takdir edilmesi bakımından büyük bir önem taşıyor. Sanat, bilim ve kültür alanlarına katkıda bulunan, çocukların eğitimini ve onların eğitime eşit erişim sağlamasını destekleme yolunda bu ödülün temsil ettiği misyonun değerli elçileri olarak görülmekten onur duyuyoruz.”
Aydın Doğan Ödülü, vakfın kurucusu ve onursal başkanı Aydın Doğan adına düzenleniyor ve ödüllerin hangi dallarda verileceği her yıl, vakfın yönetim kurulunca belirleniyor.
Ödül pandeminin elvermesi halinde sonbahar aylarında Almanya’da düzenlenecek bir törenle takdim edilecek. Ödül töreninin tarihi Türeci ve Şahin’in yoğun ajandalarına göre daha sonra belirlenerek kamuoyuna açıklanacak.
Türeci ve Şahin hakkında
Özlem Türeci
BioNTech’in kurucu ortağı ve baş tıbbi sorumlusu Özlem Türeci, translasyonel ve klinik deneyime sahip bir doktor, immünolog ve kanser araştırmacısı olarak, kanser antijenlerinin keşfine, mRNA tabanlı bireyselleştirilmiş ve kullanıma hazır aşı adaylarının geliştirilmesine ve şu anda klinik geliştirme aşamasında olan diğer immünoterapi türlerinin geliştirilmesine öncülük etti. Türeci, BioNTech şirketinin Covid-19’a karşı mRNA tabanlı bir aşı geliştirme ve dağıtma konusundaki başarılı çabası olan ve bir yıldan kısa bir sürede tamamlanan tarihi bir başarı olan ‘Lightspeed Projesi’nin klinik gelişimine öncülük ediyor. Türeci, daha önce Uğur Şahin ve Christoph Huber ile birlikte kurduğu Ganymed Pharmaceuticals AG’nin CEO’su ve baş tıbbi sorumlusu olarak görev yapmış, şirket 2016 yılında Astellas tarafından satın alınmıştı. Halen Almanya’da Kanser İmmünoterapi Derneği (CIMT) başkanı olarak görev yapan Türeci, diğer önemli ödüllerin yanı sıra yakın zamanda Alman Sürdürülebilirlik Ödülü’ne de layık görülmüştür. Türeci, Prof. Şahin ile evli.
Uğur Şahin
BioNTech’in kurucu ortağı ve CEO’su Prof. Dr. Uğur Şahin, kanser ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele için yeni yaklaşımların geliştirilmesine liderlik eden bir doktor ve immünolog olarak, mRNA ilaçları konusunda dünyanın önde gelen uzmanlarından biri. mRNA aşılarının ve diğer immünoterapi türlerinin geliştirilmesine olanak sağlayan birçok atılıma öncülük etti. Covid-19 için ilk mRNA aşısının tarihi gelişimi olan ‘Lightspeed Projesi’ni başlatıp yöneten Şahin ile aşı, benzeri görülmemiş şekilde 11 aylık süre içinde laboratuvar ve klinik testlerden koşullu onaya geçti. Şahin ayrıca BioNTech’in, hastaların tümörlerinde yeni nesil dizileme ile tanımlanan eşanlamlı olmayan mutasyonların profiline göre bireysel olarak uyarlanan ve talep üzerine üretilen neoantijene özgü mRNA kanser aşılarının araştırma ve geliştirmesine de liderlik ediyor. 500’den fazla patent başvurusu ve patentin ortak mucidi olan Şahin’in akademik alanda, Almanya’nın Mainz kentindeki Johannes Gutenberg Üniversitesi’nde translasyonel onkoloji ve immünoloji alanında ‘tam profesör’ (W3) olarak görev alırken, 50’den fazla doktora öğrencisine danışmanlık yapıyor. Ayrıca Mainz’de bulunan Helmholtz Translasyonel Onkoloji Enstitüsü’nün (HI-TRON) bilimsel yönetim kurulu başkanlığı görevini de yürütüyor. Şahin, bilimsel buluşlara katkılarından dolayı Alman Sürdürülebilirlik Ödülü, Mustafa Ödülü ve Alman Kanser Ödülü de dahil olmak üzere çok sayıda ödül ve takdir aldı. Şahin, Dr. Özlem Türeci ile evli..
Aydın Doğan Ödülü hakkında
Aydın Doğan Vakfı tarafından, vakfın kurucusu ve onursal başkanı Aydın Doğan adına 25 yıldır verilen Aydın Doğan Ödülü, kültür, sanat, edebiyat, bilim alanında dünya çapında örnek çalışmalar yapan kurumları veya kişileri ödüllendirmek amacını taşıyor. Vakfın da temel amaçlarından olan, gelecek kuşakları eğitmek ve onlara örnek olacak başarıları özendirmeyi de kriterleri arasında yer veren Aydın Doğan Ödülü, bu nedenle çeşitli alanlardaki özverili çalışmaları, yaratılan birikimi ve bu birikimin gelecek kuşaklara aktarılmasını da önemsiyor.
Geçmişten günümüze Aydın Doğan Ödülü
- 1997 Aydın Doğan Ödülü: Roman Adalet Ağaoğlu
- 1998 Aydın Doğan Ödülü: Sosyal ve Beşeri Bilimler Prof. Dr. Doğan Kuban ve Prof. Dr. Emre Kongar
- 1999 Aydın Doğan Ödülü: Görsel Sanatlar Ara Güler
- 2000 Aydın Doğan Ödülü: Şiir Melih Cevdet Anday
- 2001 Aydın Doğan Ödülü: Tarih Prof. Dr. İlber Ortaylı
- 2002 Aydın Doğan Ödülü: Klasik Batı Müziği Ankara Devlet Konservatuarı
- 2003 Aydın Doğan Ödülü: Arkeoloji Ord. Prof. Dr. Sedat Alp ve Prof. Dr. Altan Çilingiroğlu; Hizmet Ödülü: Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü ve Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü
- 2004 Aydın Doğan Ödülü: Türk Halk Müziği Yücel Paşmakçı; Hizmet Ödülü: İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuarı ile Folklor Kurumu
- 2005 Aydın Doğan Ödülü: Kent Mimarisi, Kent Dokusu İzmir Konak Meydanı Düzenlemesi ve Kastamonu Tarihi Kent Dokusu İyileştirme Projeleri
- 2006 Aydın Doğan Ödülü: Resim Adnan Varınca
- 2007 Aydın Doğan Ödülü: Moda Tasarımı Özlem Süer ve Ümit Ünal
- 2008 Aydın Doğan Ödülü: Heykel Seyhun Topuz
- 2009 Aydın Doğan Ödülü: Tiyatro Genco Erkal
- 2010 Aydın Doğan Ödülü: Sinema Nuri Bilge Ceylan
- 2011 Aydın Doğan Ödülü: Türk Halk Müziği Mehmet Özbek; Hizmet Ödülü: Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuarı
- 2012 Aydın Doğan Ödülü: Öykü Selim İleri
- 2013 Aydın Doğan Ödülü: Türk Müziği Prof. Dr. Nevzad Atlığ ve Türk Musikisi Vakfı
- 2014 Aydın Doğan Ödülü: Fotoğraf Ozan Sağdıç; Hizmet Ödülü: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümü
- 2015 Aydın Doğan Ödülü: Roman Orhan Pamuk
- 2016 Aydın Doğan Ödülü T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
- 2017 Aydın Doğan Ödülü: Resim Neş’e Erdok
- 2018 Aydın Doğan Ödülü: Türk Halk Müziği Arif Sağ
- 2019 Aydın Doğan Ödülü: Sinema Şener Şen
- 2020 Aydın Doğan Ödülü: Deprem Araştırmaları İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü
- 2021 Aydın Doğan Ödülü: Sağlık Dr. Özlem Türeci ve Prof. Dr. Uğur Şahin
