Merkez Bankası (MB) 2020 için enflasyon tahminini yüzde 8.9’dan Yeni Ekonomi Programı (YEP) tahminlerini de aşacak şekilde yüzde 12.1’e yükseltirken, dezenflasyon için politika faizi dahil elindeki tüm araçları kullanacağını belirtti.
MB Başkanı Murat Uysal yılın son rapor sunumunda bankanın kur seviyesi hedeflemediğine dikkat çekti.
MB’nin döviz kurlarına bakışında fiyat istikrarını tehdit ihtimali ve aşırı oynaklığa yönelik hassasiyet olduğunu belirten Uysal, makro temellere kıyasla reel kurun oldukça değersiz olduğunu da belirti.
Dolar/TL’nin 8.25’i aşarak yeni bir tarihi zirveye çıktığı esnada konuşan Uysal bugün olduğu gibi döviz kurunda zaman zaman makro temellerden ayrışma yaşanabileceğini belirterek, “Orta vadede makro temellerle uyumlu noktaya gelmesini öngörüyoruz” dedi.
Bugüne kadar atılan adımlarla ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinde 500 baz puan yükseliş yaşandığını belirten Uysal, önümüzdeki dönemde ‘politika faizi dahil’ MB’nin elindeki tüm araçları gerektiğinde kullanacağını söyledi.
Uysal küresel merkez bankaları ile swap görüşmelerinin devam ettiğini bir iki anlaşma konusunda ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Piyasalarda oldukça eleştirilen ve lirada son günlerde görülen belirgin değer kaybının da en önemli etkeni görülen ekim ayı Para Piyasası Kurulu’ (PPK) kararına ilişkin bir soruya ise Uysal şöyle yanıt verdi: “Son para politikası toplantımızda ek bir sıkılaşma adımı daha attık. Para politikası operasyonel çerçevesinde son attığımız adımla birlikte yapılan sıkılaştırmayı güçlendirmiş hem de esneklik sağlamış olduk.”
Eylülde sıkılaştırmanın politika faizinde artış ile meydana geldiği ekim ayında ise para politikası operasyonel çerçevesinde değişikliğe gidilerek GLP ve borç verme faiz oranı arasındaki marjın 300 baz puana yükseltildiğini hatırlatan Uysal, şöyle konuştu: “Buna şöyle bakmak lazım. Sadeleşmeden kalıcı bir uzaklaşma değil… Ama tek sefere yönelik geç likidite ile borç verme arasında bir ayarlama yapıldı. Bu önümüzdeki dönemde de para politikasının esnekliği noktasında kolaylık sağlayacaktır.”
Tahminleri yükseltti
Raporda mevcut para politikası duruşu ve güçlü politika koordinasyonu altında, enflasyonun kademeli olarak hedeflere yakınsayacağı öngörülürken MB 2020 yıl sonu enflasyon tahminini 3.2 puan yükselterek yüzde 8.9’dan yüzde 12.1’e çekti.
Lira cinsi ithalat fiyatları 2020 için enflasyon tahminini 1.6 puan yükseltirken, çıktı açığındaki güncelleme 0.9 puan yukarı yönlü etki yaptı. MB’nin yüzde 10.5’ten yüzde 13.5’e çıkardığı yıl sonu gıda fiyatları varsayımının da yukarı yönlü etkisi 0.7 puan oldu.
Banka 2021 yılı için enflasyon tahminini ise yine 3.2 puanlık artışla yüzde 6.2’den yüzde 9.4’e çıkardı.
Raporda enflasyonun orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağı tahmin edildiği de vurgulandı.
MB önceki yıllarda da yılın son raporunda YEP’e oldukça yakın tahminler yayınlardı. Ancak MB’nin bugünkü tahminleri kısa süre önce açıklanan YEP enflasyon tahminlerinin oldukça üzerinde kaydedildi. YEP ile enflasyon tahminleri arasında belirgin bir fark olduğunu belirten Uysal, “YEP’ten bugüne döviz kurlarında ciddi değişim oldu… Bunu tahminlere yansıttık” dedi.
Swap görüşmeleri
Uysal salgın döneminde başlayan yabancı ülkelerin merkez bankalarıyla swap anlaşmaları görüşmelerinin bazılarının devam ettiğini söyledi ve “Bunlardan bazılarıyla ilgili somut gelişmeler var, bazılarında da son aşamalara yaklaştığımızı söyleyebilirim. Bunlarla iglili de neticelenir neticelenmez açıklama yapacağız” dedi.
Dış ticaretin yüksek olduğu ülkelerle swap görüşmelerinin devam ettiğini belirten Uysal, “Bir iki tanesinde daha somut ilerleme var” dedi.
Anlaşmaların hem finansal istikrarı desteklemek hem de yerel paralarla ticaretin hacmini artırmak amaçlı yapıldığını belirten Uysal şöyle devam etti: “Son dönemde özellikle Çin yuanı ve Türkiye-Çin arasındaki ticarette hem liranın hem yuanın kullanıldığını ve bizim swap anlaşmamızın bu kapsamda doğrudan da kullanıldığını görüyoruz. Ama daha fazla artırma gayretlerimiz de devam ediyor… BOJ ile yürüyen herhangi bir şey yok ama Asya tarafıyla ile yürüyen görüşmelerimiz var.”
Baskı var mı?
Uysal faiz konusunda bir siyasi baskı olup olmadığına dair bir soruya, “MB’nin araç bağımsızlığı var, araç bağımsızlığımızı serbest kullanıyoruz, verilere dayalı adım atıyoruz, önümüzdeki dönemde kararlarımızı tereddütsüz şekilde almaya devam edeceğiz” yanıtını verdi.
“İletişim noktasında eksik kaldığımız taraflar olabilir” diyen Uysal buradaki değerlendirmenin de olağanüstü koşullardan geçildiğinin farkına varılarak yapılması gerektiğini söyledi ve “İletişimi artırma gayretinde olacağız” dedi.
