ABD Başkan Donald Trump’ın Suriye’nin kuzeydoğusundan çekilmeyle ilgili kararını eleştiren Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Demokrat Senatör Chris Van Holen’la birlikte Türkiye’ye karşı ‘Graham-Van Hollen Yaptırımları’ isimli bir karar taslağı hazırladı. Taslakta ‘üst düzey yetkililerin malvarlığı, S-400 konusu ve askeri anlaşmalar’ gibi alanlarda yaptırımlar öngörülüyor.
Graham, gelecek hafta sunulacak tasarıya Kongre’deki iki partiden de güçlü destek beklediğini açıkladı.
ABD’deki malvarlıklarına yaptırım
Tasarıda ‘Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in ABD’deki malvarlığı üzerinde yaptırımlar uygulanması öngörülüyor.
Aynı zamanda ‘Erdoğan’ın net geliri ve malvarlığı hakkında rapor hazırlanması’ da talep edildi.
Askeri işbirliği ve enerji üretimi hedef alındı
‘Türk ordusuyla bilerek işlem yapan ya da mali, materyal veya teknolojik destek sağlayan ya da bunların satışını yapan yabancı kişilere yaptırımlar’ uygulanacağı belirtilen tasarıda, yaptırım uygulanacak alanlar şu şekilde sıralandı:
- Türk Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan uçak ya da uçak parçaları ve mekanizmalar
- Türk Kara ve Deniz kuvvetleri tarafından kullanılan otomotiv ekipmanı ve hizmetler
- Türk ordusu tarafından kullanılan silahlar ve savunma araçları
Enerji üretimi
Enerji sektörüne yönelik yaptırımlar bölümünde ‘Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kullanımı için Türkiye’nin yerel petrol ve doğal gaz üretimini destekleyen ya da devam ettiren malzemeler, hizmetler, teknoloji, enformasyon ya da diğer türden destekler sağlayan yabancı kişiler ve varlıklar’ hedef alındı.
Askeri yaptırımlar
‘ABD’nin Türk ordusuna yapacağı askeri yardımlar’ kapsamında ise şu yaptırımlar yer aldı:
- Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ABD’den savunma araçları, hizmetleri, teknoloji ve materyallerin satışının yasaklanması
- Türk Silahlı Kuvvetleri’ne mühimmat satışı ve transferinin yasaklanması
S-400 için CAATSA 180 gün içinde devrede
S-400 konusunda ‘ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA)’ yaptırımlara da değinildi. Temel olarak yasanın ‘Rusya’nın Avrupa ve Asya’daki nüfuzuna karşı koymak’ başlıklı bölümündeki 231’inci maddeye dayanan yaptırımlar şu şekilde:
- Türkiye’nin (Rusya’dan) S-400 (hava savunma sistemi) satın almasının, CAATSA’nın 231’inci madde kapsamına giren bir işlem olarak tanımlanması
- CAATSA yaptırımlarının 180 gün içinde devreye sokulması
- Söz konusu satın alma işlemlerinin 231’inci madde kapsamında CAATSA altındaki muafiyet ya da erteleme düzenlemelerinin geçersiz kılınması
Hükümete vize kısıtlamaları
Yaptırımlardan muaf tutulacak alanlar ise ‘insani yardımlar’, ‘tıbbi yardım’, ‘demokrasi desteği / seçim yardımı’, ‘istihbarat paylaşımı’ olarak belirlendi.
Öte yandan ‘Türk hükümeti mensuplarına ABD’ye seyahatlerinde vize kısıtlamaları getirilmesi’ de tasarıda yer alan yaptırımlar arasında.
