Savunma uzmanları, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 füze sistemi satın almasıyla gündeme gelebilecek ABD yaptırımlarının, savunma sanayiini ciddi ölçüde etkileyebileceğini öne sürdü.
Euronews Türkçe’nin haberine göre Türkiye’ye uygulanabilecek ABD yaptırımlarının etkilerini değerlendiren savunma uzmanları, bu ihtimali ‘kâbus’ olarak görüyor.
İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Dr. Sıtkı Egeli, ABD yaptırımlarından savunma sanayiinin tümüyle ve ciddi şekilde etkilenebileceğine ve bu etkinin kartopu, hatta bir nevi ‘veba’ etkisiyle büyüyebileceğine dikkat çekti.
Egeli, ABD Kongresi’nin 2017’nin ağustos ayında kabul edip yasalaştırdığı ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası’nın (CAATSA) Türkiye’nin S-400 alımı sonrası uygulanması halinde, Savunma Sanayi Başkanlığı’nın doğrudan yaptırıma uğrayacağını, çünkü S-400 alımı için hazırlanan sözleşmede imzası olan kurum ve başkanının ilk aşamada yaptırıma konu olacağını belirtti.
‘ATAK helikopterlerinin motoru ABD’den’
Savunma sanayi ithalatında Avrupalı üreticilerin de CAATSA yaptırımı riski olan bir ülkeyle ticaret yapıp riske girmek istemeyeceklerinin altını çizen Egeli, savunma sanayiinde motor ve hassas güdüm kiti gibi kritik alt sistemlerin Avrupa ve ABD’den temin edildiğine dikkat çekti.
Egeli, bu malzemelerin yerli üretimle sağlanmasının ancak uzun süreli finansal kaynak sağlanmasına bağlı olduğunu belirterek şöyle dedi: “Örneğin Türkiye’nin yerli ATAK helikopterlerinin motoru ABD’den geliyor. Avrupa da bu motoru, Rusya’daki şirketlerle iş yaptıkları için yaptırıma konu olabilecek şirketlere satmaktan imtina edecektir.”
Euronews’a konuşan uzmanlar, S-400 sisteminin alındıktan sonra ‘rafta bekletilmesi’ veya ‘aktive edilmemesi’ yoluyla yaptırımlardan kaçınmaya yarayacak müzakere taktiklerine başvurulacağı yönündeki iddiaları ise gerçekçi bulmuyor.
Savunma analisti Arda Mevlütoğlu, Rusya ile anlaşmada imzası olan şirket ve iştiraklerinin finansal sistemden yasaklanması, ihracat lisanslarının iptali, hatta Savunma Sanayi Başkanlığı’nın ABD’li şirketlerle iş yapmasının önlenmesi gibi yaptırımların uygulanabileceğine dikkat çekti: “Bu iştirakler arasında Sabiha Gökçen Havalimanı, Teknopark İstanbul, Roketsan gibi dev şirketler var. SWIFT sistemi üzerinden para transferi bile yasaklanabilir.”
Düşünce kuruluşu EDAM’ın savunma analisti Dr. Can Kasapoğlu ise CAATSA’nın tek yaptırım aracı olmadığına dikkat çekerek ‘Avrupa ile savunma işbirliğinin de etkileneceğini, ABD ile yaşanan siyasi çalkantılardan Avrupa’nın bağışık tutulamayacağını‘ kaydetti.
