Ekimde de cari fazla verilirken: Hükümet borcu borçla ödedi, yatırım azaldı

Döviz kurlarında başlayan yükseliş sonrasında cari açığı kapatmaya başlayan ‘ödemeler dengesi’, ekimde üst üste üçüncü ay cari fazla verdi.

Aynı ayda, yurt dışından yatırımlar azalırken, devlet yurt dışına 2 milyar dolar daha borçlandı, buna karşılık bankalar ve devlet yurt dışına 1 milyar 378 milyon dolar tahvil borcu ödedi.

Fotoğraf: DHA

Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere göre ödemeler dengesi rakamlarının ayrıntıları şöyle:

-2017’nin ekim ayında 3 milyar 837 milyon doları açık veren cari işlemler hesabı bu ekimde 2 milyar 770 milyon dolar fazla verdi.

-12 aylık cari işlemler açığı 39 milyar 403 milyon dolara geriledi. 12 aylık cari açık eylül ayında 46 milyar 58 milyon dolardı. 

-Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da ekimde 6 milyar 167 milyon dolar fazla verdi. 2017’nin ekim ayında bir önceki yıla göre 466 milyon dolar açık verilmişti. 

Gerekçe: Dış satım fazlası ve turizm geliri

Merkez Bankası cari fazlanın nedenini şu şekilde analiz etti: “Cari işlemler hesabının fazla vermesinde, bir önceki yılın ekim ayında 5 milyar 643 milyon dolar açık veren dış ticaret dengesinin (ithalat ihracat farkı) bu yılın aynı ayında 799 milyon dolar fazla vermesi ve hizmetler dengesi kaynaklı girişlerin (bu kalemdeki hesabın ön önemli ayağı turizm geliri) bir önceki yılın aynı ayına göre 447 milyon doları artarak 3 milyar 28 milyon dolara yükselmesi etkili olmuştur.”

Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden (turizm) kaynaklanan net gelirler, bir önceki yılın aynı ayına göre 501 milyon dolar artarak 2 milyar 648 milyon dolara yükseldi.

Yatırım dışarı kaçmaya devam etti

Döviz giriş çıkış rakamları Türkiye’ye giren yatırımlar açısından değerlendirildiğinde ise durum şu:

-Yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre 99 milyon ABD Doları artarak 1 milyar 74 milyon dolar oldu. 

-Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler, bir önceki yılın aynı ayına göre 784 milyon dolar azalarak 699 milyon dolara indi.

Sıcak para tahvili seçti 

Portföy (borsa, tahvil v.b. yatırımlar…) yatırımlarında yurt dışından 491 milyon dolar net giriş kaydetmiştir. Yurt dışı yerleşikler (parasını yurt dışı merkezli kullanan yerli ya da yabancı) hisse senedi piyasasında 94 milyon dolar net satış ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 82 milyon dolar net alış yaptı.

Hükümet yurt dışına ödenen tahvil borcundan daha fazlasını borçlandı 

Tahvil borçlarıyla ilgili olarak bankalar ve diğer sektörler 1 milyar 353 milyon dolar ve 25 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirirken, hükümet 2 milyar dolarlık yeni tahvil ihracı (yurt dışından borç aldı) yaptı.

Diğer yatırımlarda 2 milyar 605 milyon dolar tutarında net çıkış gerçekleşti.

Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurtdışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 745 milyon dolar net artış, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları ise 515 milyon dolar net azalış kaydetti.

Bankalar yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak, 1 milyar 383 milyon dolar, hükümet 92 milyon dolar net geri ödeme yaparken, diğer sektörler 33 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.

Resmi rezervlerde bu ayda 1 milyar 713 milyon ABD Doları rezerv artışı gözlendi.

Ağustosun ardından eylülde de cari fazla: 1 milyar 830 milyon dolar