Hukukçular Prof. Dr. Yaman Akdeniz ve Yrd. Doç. Dr. Kerem Altıparmak, Uluslararası Yazarlar Derneği’nin İngiltere’deki kolu English PEN için bir rapor hazırladı.
Raporda, hükümetin muhalif aydınlara yönelik susturma politikası izlediği belirtilirken, özellikle 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası yazar, yayıncı ve akademisyenlere yönelik hak ihlallerinin arttığı vurgulandı.
BBC Türkçe’den Berza Şimşek’in haberine göre, Akdeniz ve Altıparmak tarafından hazırlanan, ‘Türkiye’de Can Çekişen İfade Özgürlüğü: OHAL’de Yazarlar, Yayıncılar ve Akademisyenlerle İlgili Hak İhlalleri’ başlıklı rapor, dün akşam Londra’da düzenlenen bir toplantıyla kamuoyuna açıklandı.
Toplantıda konuşan Akdeniz, akademisyenlerin giderek daralan bir çemberde olduğuna dikkat çekti: “Yurt dışında iş bulacak kadar şanslı olanlar seyahat yasağı nedeniyle yurt dışına çıkamıyor. Kamudan ihraç edilen kişilerin özel sektörde iş bulması da kolay değil çünkü hemen etiketleniyorsunuz. Arkadaşlarınız bile size arkasını dönebiliyor.”
Kanun hükmündeki kararnamelerle (KHK) alınan basın-yayın kuruluşlarını kapatma ve kamudan ihraç kararlarını, AKP hükümetinin susturma politikasının yeni işlem ve araçları olarak değerlendiren Akdeniz, şöyle devam etti: “Türkiye, muhalif görüşteki akademisyenden milletvekiline, sanatçıdan, gazeteci ve yazarına kadar hemen herkesin terör propagandası yaptığı veya terör örgütü üyesi olduğu gerekçesiyle sorgulanıp, tutuklanabildiği ve yargılandığı bir dönemden geçmektedir.”
80 yazarın durumu incelendi
Rapordaysa “İfade özgürlüğü krizi artık Türkiye’deki hukuk devleti krizi ve son dönem Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması ile başlayan Anayasal krizle doğrudan bağlantılı hale gelmiş durumdadır. Bu nedenle, sorunun çözümünü de bireysel vakalarda değil bu yapısal krizin aşılmasında aramak gerekmektedir” dendi.
Rapor kapsamında 80 yazarın durumu da incelendi. Bu yazarların sadece üçünün yazdığı kitaplardan dolayı yargılandığı, diğerlerinin çoğunlukla basında yayımlanan yazıları ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle ağırlıklı olarak terörle ilişkili suçlardan yargılandıkları belirtildi.
Rapora göre bu yazarlardan 19’u hala tutuklu, 22’si ise tutuksuz yargılanıyor. Yazarlardan 34’ü hakkındaki yargılamanın sonuçlandığı, 26’sının yargılandıkları suçlardan ceza aldığı, sekiz yazarınsa beraat ettiği aktarıldı. Yazarların, ‘Cumhurbaşkanı’na hakaret’, ‘Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs’, ‘silahlı terör örgütü kurma veya yönetme’, ‘silahlı terör örgütüne üye olma’, ‘silahlı terör örgütüne üye olmaksızın bilerek ve isteyerek yardım etme’, ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik’ ile ‘terör örgütü propagandası’nın da aralarında olduğu suçlamalarla yargılandıkları belirtildi.
Raporda, Aslı Erdoğan, Necmiye Alpay, Ahmet Altan, Ahmet Şık ve Atilla Taş’a yönelik açılan davalar vaka incelemesi olarak yer aldı.
Raporda ayrıca ‘Bu Suça Ortak Olmayacağız’ bildirisini imzalayan ve kamuoyunda ‘Barış için Akademisyenler’ olarak bilinen öğretim üyelerine hakkında yürütülen idari, adli soruşturma ve ihraç süreci için de, “Türkiye’de resmi görüşle çatışan akademisyenlerin genel olarak nasıl bir baskı altında olduğunu göstermek bakımından özellikle dikkat çekicidir” dendi.
