Suriye hükümetinin elindeki kimyasal silah stoklarının, ilk kez bazı testler yoluyla, iç savaşta yaşanan sinir gazı sarin saldırılarıyla ilişkilendirildiği bildirildi.
Bu durum, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın emrindeki ordunun kimyasal saldırının sorumlusu olduğu yolundaki iddiaları destekliyor.
Şam’ın Gouta banliyösünde 21 Ağustos 2013’te yaşanan kimyasal saldırıdan sonra alınan örneklerle, Suriye hükümetinin 2014 yılında imha edilmesi için teslim ettiği kimyasallar Kimyasal Silahların Engellenmesi Örgütü (OPCW) adına çalışan laboratuarlarda karşılaştırıldı.
Gouta’da sarin gazından zehirlenen yüzlerce sivil hayatını kaybetmişti.
İşlemler hakkında bilgi sahibi iki kaynak yapılan testlerde Gouta’da, İdlib vilayetindeki Han Şeyhun kasabasında 4 Nisan 2017’de ve Mart 2013’te Halep’in Han el Assal bölgesindeki saldırıda kullanılan sinir gazı örneklerinde işaretleyiciler (marker) bulunduğunu söyledi.
Reuters’a konuşan adının açıklanmasını istemeyen kaynak, “Han Şeyhun, Han el Assal ve Gouta’yı karşılaştırdık… Her üçünde de eşleşen belirleyiciler vardı” dedi.
Bu test sonuçlarını temel alan OPCW-Birleşmiş Milletler ortak soruşturmasında hazırlanan ve ekim ayında açıklanan raporda, Suriye hükümetinin onlarca insanın öldüğü Han Şeyhun saldırısından sorumlu olduğu sonucuna varılmıştı. Ancak Gouta’da elde edilen bulgular, soruşturma ekibinin yetkisi dışında kaldığı için, ekim ayında BM Güvenlik Konseyi’ne sunulan raporda yer almadı.
Yine de bu bulgular, BM, İngiltere ve diğer Batılı devletlerin, Esad hükümetinin elinde hâlâ yasaklanmış kimyasal silahlar bulunduğu ve bunların Güvelik Konseyi kararlarına ve Kimyasal Silahlar Anlaşmasına aykırı olduğu yolundaki iddialarını destekliyor.
OPCW bu konuda bir açıklama yapmadı. Suriye ise kimyasal silah kullandığını ısrarla yalanlıyor ve saldırının sorumluluğunu Gouta’daki isyancıların üzerine yıkıyor.
Kimyasal testler BM-OPCW soruşturması tarafından yapılan talep üzerine yürütüldü. Soruşturmada, Suriye’nin elindeki stoklarla Han Şeyhun örnekleri arasında olası bağlantı aranıyordu. Kaynaklardan biri, analiz sonuçlarının diğer sarin gazı saldırılarıyla da bağlantı gösterme ihtimaline işaret ettiğini söyledi.
Kaynak, “Bilimin her alanında yapıldığı gibi, testlerin birkaç kez tekrarlanması gerekir ancak hem eşleşme hem de yapılan laboratuar çalışması çok ciddiydi” dedi.
Bazı bağımsız uzmanlar bulguların, 1988’de İran-Irak savaşı sırasında Irak’ta yapılan Halepce kimyasal saldırısından bu yana görülen en ağır kimyasal silah saldırısı olan Gouta’dan, Suriye hükümetinin sorumlu olduğunu gösteren en güçlü kanıtlar olduğunu söylüyor.
Kimyasal silahların engellenmesi konusunda uzman Amy Smithson Reuters’a verdiği demeçte, “2013 Gouta saldırısından alınan örneklerle Suriye stoklarının eşleşmesi, DNA kanıtıyla eşdeğerdir. Kesin kanıttır” dedi.
Biyolojik ve kimyasal silah uzmanı bağımsız araştırmacı Hamish de Bretton-Gordon ise “21 Ağustos Gouta saldırısından isyancıların ya da İslam Devleti örgütünün sorumlu olması ihtimali yok denecek kadar azdır” dedi.
