Merkel’in sözleri malumun ilamıdır. Yakında başka liderler de benzer sözler söyleyecek, ülkelerin iradelerini, örtülü güç savaşını daha net cümlelerle ifade etmekten çekinmeyecektir. Çünkü uluslararası sistem inşasına yönelik bütün arayışlar çökmüştür. Birleşmiş Milletler sistemi çökmüştür. Avrupa Birliği projesi çökmüştür. İngiltere’nin ayrılması birliğin çözülme sürecini başlatmıştır.
AB bir Alman projesiydi ve İngiltere ona ilk darbeyi vurmuş oldu. Darbeler ardı ardına devam edecektir. Almanya, AB yerine daha dar ölçekte bir Avrupa projesini hayata geçirmeye çalışacaktır. Avusturya, Macaristan, Hırvatistan gibi Alman ekseni ülkeleriyle yeni bir birlik inşa etmeyi deneyecektir. Kuzey’den sonra Güney Avrupa ülkeleri de AB’den ayrılacak ve o Roma İmparatorluğu projesi tarihe karışacak.
Almanya’nın son zamanlarda “Avrupa Ordusu” adı altında kendi ittifak ordusunu inşa etmeye yönelmesi ve savunma harcamalarını artırması dikkat çekicidir. Almanya kendi çokuluslu ordusunu kurmaya hazırlanırken Alman milliyetçiliğinin patlama noktasına gelmesi kaçınılmazdır.