TBMM’deki aritmetiğin iktidar aleyhine bozulma riski, ekonomideki gidişat ve toplumda üst üste seçimlere karşı bir tepki gelişebileceği endişesi nedeniyle, referandum sonrasında erken genel seçim ihtimalinin giderek azaldığı öne sürüldü.
Ercan Gürses ve Orhan Coşkun imzalı Reuters haberine göre AKP’li üst düzey yetkililer, anayasa değişiklik teklifinin Meclis’te ele alındığı dönemde referandumdan ne sonuç çıkarsa çıksın erken seçimin gündeme gelmesine kesin gözüyle baktıklarını, ancak gelinen aşamada bu durumun yavaş yavaş ortadan kalktığını belirtti.
AKP Sözcüsü Yasin Aktay, “Referandumdan ne sonuç çıkarsa çıksın hiç bir şekilde erken seçim ihtimali görmüyorum” derken, AKP’li üst düzey bir yetkili, “‘Evet’ de çıksa ‘Hayır’ da çıksa, bizim lehimizdeki bu Meclis yapısını bırakıp seçime gitmenin anlamlı olduğunu düşünmüyorum” diye konuştu.
AKP’lileri göre ‘Evet’ yüzde 50’nin üstünde
Parti yetkililerinin verdiği bilgiye göre yaptırılan anketlerde daha önce kararsızların dağıtılmasıyla yüzde 55-56 bandında çıkan ‘Evet’ oyları, geçen hafta yüzde 52’ye düştü. Ancak Hollanda ve Almanya ile son dönemdeki gerilimin ‘Evet’ oylarını en az birkaç puan artırması bekleniyor.
TBMM’de kabul edilen anayasa değişikliği uyarınca genel seçimler ve cumhurbaşkanlığı seçimi Kasım 2019’da yapılacak.
AKP’li Aktay, “2014’ten beri sürekli seçim ortamındayız. Yeni bir seçim toplumu iyice yorar. Elimizdeki bütün anketler ‘Evet’ oylarının önde olduğu yönünde. Ancak sonuç ‘Hayır’ da çıksa, bunun halkın demokratik bir tercihi olduğunu düşünür, yolumuza devam ederiz” dedi.
Referandumdan ne sonuç çıkarsa çıksın bir erken seçim kararı alınmayacağı düşüncesindeki bir AKP’li üst düzey yetkili ise, “2019’a kadar beklenir, beklenmez bilemiyorum. Ama yakın zamanda kesinlikle seçim yok. Referandumda anayasa değişikliği reddedilse de, halk nezdinde seçim ters teper. Ekonomiyi de bozar” diye konuştu.
AKP’ye yakın bir kaynak da, referandumdan ‘Evet’ oyu çıkması ihtimalinin yakın olduğunu, ancak geçmiş seçimlere göre daha az rahat olunduğunu belirterek, “Bir erken seçim daha yakındı ama bölgesel gelişmeler dahil yaşananlar erken seçimi gündemden uzaklaştırıyor. Ancak kabinede değişiklik kaçınılmaz gözüküyor” dedi.
Aynı kaynak, şu aşamada erken seçim beklememenin, Kasım 2019’un bekleneceği anlamına da gelmediğinin altını çizdi: “Şu an bir hayır beklentisi yok ama eğer çıkarsa da Türkiye yoluna devam eder. Elbette psikolojik olarak büyük bir etki olur, çünkü ilk kez bir seçim kaybedilmiş olur. Son haftada ‘Evet’ oylarında bir miktar daha artış bekliyoruz.”
MHP de sıcak bakmıyor
Anayasa değişikliğine AKP ile birlikte destek veren MHP de referandum sonrası erken seçim ihtimalini zayıf buluyor.
MHP’li üst düzey bir yetkili, “Ekonominin çok iyi durumda olmadığını, bir seçimi daha kaldıramayacağını AKP de görüyor. Zaten bir seçim daha yaparlarsa bu Meclis tablosunu da kolay kolay yakalayamazlar” dedi.
AKP ve MHP’nin son seçimde aldığı oyların toplamı yüzde 63 düzeyinde bulunuyor.
Bir başka MHP’li yetkili ise, “Neden erken seçim yapsın ki… ‘Hayır’ da çıksa, zaten Erdoğan başta, hükümet işbaşında. İstedikleri yasal düzenlemeleri yapma gücüne sahipler. 2019’a kadar böyle devam edebilirler. Tabi bunları söylerken siyasetteki değişimleri de göz önünde bulundurmak gerekir” diye konuştu.
Farklı yorumlar
Kamuoyu araştırma şirketleri ise referandum sonucuna göre erken seçim ihtimali konusunda farklı fikirler ortaya koyuyorlar.
SONAR Başkanı Hakan Bayrakçı, “‘Evet’ çıkarsa prosedür belli. Ancak ‘Hayır’ çıkarsa erken seçime gideceklerini sanmam. Çünkü, MHP ve BBP desteği ile bile yüzde 50’nin altına düştükleri için AKP erken seçime cesaret edemeyecektir” dedi.
AKP’ye yakınlığıyla bilinen GENAR Başkanı İhsan Aktaş ise, “‘Hayır’ çıksa kıyamet kopmaz. Erken seçimse hep masada durur. Çok güçlü bir ihtimal midir, bilemem. Ama alternatiftir” dedi.
AKP’li yetkililer referandum anketlerinde ‘Evet’ eğiliminin önde olduğu görüşünde.
Üst düzey bir yetkili, “Anketlerde de, alanda da ‘Evet’ her gün yükselişte” derken, AKP Sözcüsü Aktay, “Şimdiye kadar anketlerimizde ‘Evet’ oylarının önde olmadığı bir sonuçla karşılaşmadık. Ancak biz toplumsal rahatlık açısından anayasa değişikliğinin çok daha yüksek yüzdeyle kabul edilmesini istiyoruz” diye konuştu.
Sonucun ekonomiye olası etkisi için de Aktay, “‘Evet’ çıkması yatırımcıyı cesaretlendirir” derken, GENAR Başkanı Aktaş da, “Ev ve araba almak isteyenlerin bile referandum sonucunu beklediğini görüyoruz. Araştırmalarımızda yüzde 65-70’lik kesim evet çıkarsa yatırım yapabileceğini ortaya koyuyor. Bu toplumsal bir refleks” diye konuştu.
