Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın yeni anayasa paketinde Meclis’i fesih yetkisinin olmadığını ısrarla söylemesi üzerine Anayasa Profesörü Ergun Özbudun, fesih ile seçimlerin yenilenmesi arasında yarattığı sonuçlar bakımından bir fark olmadığını belirtti.
Erdoğan’ın CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na seslendiği konuşmasında, “Cumhurbaşkanının Meclis’i fesih yetkisi yok. Ey Kılıçdaroğlu, şu hazırladığımız yasal düzenleme içerisinde çık böyle bir şey varsa bunu ispat et, ben cumhurbaşkanlığından istifa edeceğim” demesi dikkat çekmişti.
AKP’nin kampanya broşüründe dahi cumhurbaşkanının eğer isterse Meclis’i tek başına feshedebileceği belirtilse de referanduma sunulacak anayasa değişikliği paketinde ‘fesih’ ibaresi yerine ‘cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesini isteyebileceği’nden bahsedildiği için tartışma dinmemişti.
Her ikisi de aynı sonucu doğurur
Cumhuriyet’ten Emine Kaplan’ın haberine göre anayasa profesörü Ergun Özbudun, ‘fesih’ ile ‘seçimlerin yenilenmesi’ kavramları arasında yalnızca teknik bir fark olduğunu, ancak yarattığı sonuçlar bakımından aralarında bir fark olmadığını söyledi: “Her ikisinde de görevdeki Meclis’in yasal süresi dolmadan seçimler yenileniyor.”
Özbudun, “Fesih anından itibaren Meclis’in hukuki varlığı ortadan kalkar. Seçimlerin yenilenmesinde ise bizde uygulanan şekliyle yenisi seçilene kadar Meclis görevine devam eder. Ülkenin bir an için bile olsa Meclis’siz kalmaması esastır” derken, bunun teoride bir farklılık gibi göründüğünü ancak iki durumun da aynı sonuçları yarattığını söyledi.
Özbudun, “Her ikisinde de görevdeki Meclis’in yasal süresi dolmadan seçimler yenileniyor. Bu iki kavram eşanlamlı olarak kullanılabilir” diye konuştu.
Pakette nasıl geçiyor
Tartışmalı fesih konusu, paketin, ‘TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin yenilenmesi’ başlıklı 11’inci maddesinde geçiyor.
Pakette, cumhurbaşkanına seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi veriliyor: “TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu halde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Cumhurbaşkanı’nın seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.”
Erdoğan’a göre yok, AKP’ye göre var
Bundan önce Meclis’teki görüşmelerde AKP ve MHP’li vekiller paketin bu bölümü tartışılırken, sık sık cumhurbaşkanına fesih yetkisi verildiğini söylemişti.
MHP’li Mehmet Parsak, “Cumhurbaşkanı’na tanınan bir yetkinin, bunun karşılığında TBMM’ye de tanınması ve her iki kuvvet bakımından böylesi bir yetki kullanıldığında kendisini de feshetmesi bilinciyle hareket etmesi çerçevesinde tanımlanan bir durum söz konusu” demişti.
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şentop da, “Bugünkü sistemde Cumhurbaşkanı parlamentoyu feshediyor ama bunun kendisine bir etkisi yok. Bu, karşılıklı bir dengeyi öngören bir yetki olarak önerilmiştir” diye konuşmuştu.
Şentop, gazetelere verdiği söyleşilerde de “Sunduğumuz model esasen ABD’deki modeldir. Ama ondan farkları var. Fesih yetkisini devreye sokacağız. Ülke ancak çok sıkıntılı bir döneme girerse, bir kilitlenmeyi aşmak için fesih yetkisi kullanılabilecek” demişti.
