ABD dışişleri bakanlığınca her yıl yayınlanan insan hakları raporunda Türkiye’ye bu yıl 75 sayfa ayrıldı, ağır eleştiriler getirildi.
Amerika’nın Sesi’inde yer alan habere göre ABD’nin eski başkanı Barack Obama dönemine ilişkin raporda Türkiye’deki insan hakları ihlalleri beş başlık altında toplandı.
Raporun Türkiye’yle ilgili bölümünün girişinde 15 Temmuz darbe girişimi ve girişim sırasındaki sivil kayıplar dile getirildi. Darbe girişiminin yanısıra yine giriş bölümünde PKK ile güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda en az 200 sivilin hayatını kaybettiğine dikkat çekildi. Söz konusu çatışmalarda 300 bin kişinin de evini terk etmek zorunda kaldığı belirtildi.
Adil yargılanma süreci
Türkiye’yle ilgili beş konu başlığından ilki ‘adil yargılanma süreci.’ Raporda, darbeyi ya da terör örgütlerini destekledikleri suçlamasıyla on binlerce kişinin hapse atıldığı, bu kişilerin büyük çoğunluğu hakkında yeterli kanıt olmadığı ifade edildi.
OHAL’le beraber artan gözaltı sürelerine de dikkat çekilirken KHK’lar nedeniyle şüphelilerin adli yardım almakta zorlandığı vurgulandı. Bunun yanısıra çok sayıda okul, kurum ve derneğin kapatıldığı, on binlerce kişinin temyiz hakkı olmadan işinden atıldığı da rapora yansıdı.
İfade özgürlüğü
Darbe girişiminin ardından Türk hükümetinin ifade özgürlüğüne, medyaya ve internete kısıtlamalar getirdiği vurgulanan raporda, Gülen Cemaati ya da PKK ile bağlantılı oldukları gerekçesiyle 140’tan fazla gazetecinin hapse atıldığı hatırlatıldı.
Bununla birlikte çok sayıda medya kuruluşuna baskın yapıldığı, çoğunun kapatıldığı, kitapların yasaklandığı, gazeteciler ve editörler hakkında ‘teröre destek’ suçlamalarıyla davalar açıldığı, internet sitelerinin engellendiği ve yayın yasakları getirildiği de kaydedildi.
Raporda ayrıca tartışmalı bölgelerle ilgili bağımsız raporlar hazırlanmasının önlendiği de bildirildi.
‘Sivillerin güvenliğini sağlamakta başarısız’
Hükümetin PKK ile mücadelede sivillerin güvenliğini sağlamaktaki başarısızlığına dikkat çekilirken yüz binlerce kişinin evini terk etmek zorunda kaldığına da vurgu yapıldı. Rapora göre 200’e yakın sivil PKK ile güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalar nedeniyle hayatını kaybetti.
Cezaevlerindeki ihlaller
15 Temmuz’daki darbe girişiminin ardından on binlerce kişinin tutuklanması nedeniyle hapishanelerin kalabalıklaştığı da belirtildi.
Ayrıca hükümetin, 3 binden fazla yargı mensubunu görevden almasının yargının bağımsızlığını kısıtladığı, davaların ertelenmesine neden olduğu ve bir korku ortamı yarattığı ifade edildi.
İnsan hakları ihlallerine karışan yönetici ve güvenlik güçleri hakkında soruşturma açılması ve cezalandırılmaları konusunda hükümetin attığı adımların sınırlı kaldığı da hatırlatıldı.
Raporda ayrıca, Türkiye’nin erken yaşta evliliğin önlenmesi, kadın ve çocuk haklarının korunması, aralarında Alevilerin, Hristiyanların ve LGBTİ bireylerin de bulunduğu azınlık haklarının gözetilmesi gibi konularda da yetersiz kaldığı, AKP yanlısı basın kuruluşlarının azınlıkları hedef alan söylemlerde bulunduğu tespitleri yer aldı.
