Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Avrupa Birliği’ne (AB) alternatif olarak Şangay Beşlisi’ni göstermesine Çin ve Rusya’dan destek geldi.
Özellikle darbe girişiminin ardından kapatılan basın kuruluşları, gazeteci ve akademisyen dahil binlerce kişinin tutuklanması ya da gözaltına alınması, on binlerce kişinin kanun hükmünde kararnamelerle kamudan ihraç edilmesi ve nihayet idam cezasının geri getirilmesine yönelik ifadeler AB’den Türkiye’ye yönelen eleştirilerin artmasına neden olmuştu.
Erdoğan, Özbekistan ve Pakistan’daki gezilerinin ardından uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlamış, Şangay Beşlisi’ni AB’nin ‘alternatifi’ olarak tanımlamıştı.
Erdoğan, “Mesela, ‘Şangay Beşlisi içerisinde Türkiye niye olmasın?’ diyorum. Bunu sayın Putin’e olsun, Nazarbayev’e olsun, şu anda Şangay Beşlisi’nin içerisinde olanlara da söyledim” ifadelerini kullanmıştı.
Bu açıklamaya, Şangay Beşlisi üyeleri Çin ve Rusya’dan destek geldi.
‘İşbirliğini güçlendirmek önemli’
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Geng Şuang, bugünkü basın toplantısında, Erdoğan’ın sözlerini göz önünde bulunduracaklarını söyledi.
Türkiye’nin Şangay Beşlisi’yle diyalog halinde bulunduğunu ve önemli bir ortak olduğunu belirten Şuang, “Çin, Türkiye’nin işbirliğini güçlendirme arzusuna büyük önem veriyor” diye konuştu.
‘Türkiye ŞİÖ çoğrafyasına ait’
Rusya da Erdoğan’ın açıklamalarını olumlu karşıladı.
Sputnik’ten Fuad Safarov’un haberine göre, gazetecilere açıklama yapan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Özel Temsilcisi Bahtiyar Hakimov, Türkiye’nin örgüte katılım için henüz resmi bir dilekçe vermediğini söyledi.
Hakimov, örgüte yeni üyelerin alınması için oluşturulan bir düzen olduğunu belirterek, “Temel kriterler bağlamında, bölge bakımından Türkiye, ŞİÖ coğrafyasına ait. Ama ŞİÖ tam üyeliği için resmi bir dilekçe gelmedi” diye konuştu.
Rusya parlamentosunun üst kanadından Aleksey Puşkov da Twitter hesabından şu mesajı paylaştı: “Türkiye’nin Şangay İşbirliği Örgütü’ne üyeliği Erdoğan için mantıklı bir adım olurdu. ŞİÖ, AB’den farklı, onun yerine geçemez. Fakat AB’den farklı olarak ŞİÖ üyeleri tamamen egemen.”
Altı üye ülke var
Şangay İşbirliği Örgütü, 2001 yılında, Afganistan sınırındaki radikal dincilik ve uyuşturucu ticareti tehlikesine karşı bir güvenlik önlemi olarak kuruldu. Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Türkistan ve Özbekistan’ın üye olduğu örgüte, Hindistan ve Pakistan’ın da 2017’de resmen katılması bekleniyor.
Türkiye, 2013 yılında imzaladığı anlaşmayla örgütle resmen ‘diyalog partneri’ olmuştu.
