MEHVEŞ EVİN
AKP medyası şu sıralar keyiften dört köşe. Nasıl olmasın? Kesinleşmemiş seçim sonuçlarına göre kendilerinin bile beklemediği bir oy oranına ulaştılar.
Tabii bu sonuç, başta CHP, muhalefet partileri ve seçmenlerine “Düşene bir tekme de biz vuralım” havasına girmeleri için bulunmaz fırsat (Benzer düşmanca tavır, AKP seçmenine gösterilince nedense herkes insan hakları savuncusu kesiliyor!).
İkincisi, var olmalarının tek sebebi iktidarla birlikte yolsuzluk batağından sıyrıldıklarını ve anti-demokratik uygulamaları artık daha rahatlıkla savunabileceklerini düşünüyorlar…
Üçüncüsü, Başbakan’ın ‘bir sonraki hayali’ olan cumhurbaşkanlığına yürümesinin ve muhtemelen yetkilerini genişletmesinin yolu açıldığı için rahatlar.
Bu noktada belirtmekte fayda var: Sonuçlar beni şaşırtmadı. Pazar günü arkadaşlarla yaptığımız ‘seçim lotosu’nda AKP’nin yüzde 43 alacağını tahmin etmiştim. Ayrıca İstanbul’da ‘Kadir abi’nin kalacağını, Ankara’da ise CHP’nin alamayacağını da… Heyhat, Gökçek 20 yıllık saltanatını öyle kolay bırakacak değil!
Şimdi gelelim seçimin ‘milk port’ basına (Yeni Şafak’ın çevirisiyle ‘süt liman’ basına) nasıl yansıdığına…
Bir Ankara rezaleti ve AA
Anadolu Ajansı’nın gösterdiği ‘olağanüstü öncü’ performans, herkesin diline pelesenk oldu. Daha sandıkların dörtte biri açılmadan tüm yurdu turuncuya boyayıp üçte biri açıldığında AKP’nin yüzde 55’le kazandığına inandırdılar…
Bu durum, gecenin geç saatlerine dek sürdü. Artık AA’ya haber değil, ‘basının önsezisi en gelişkin iktidar organı’ ödülü verilmeli.
Pazartesi saat 03’e kadar oyların büyük çoğunluğu sayılmıştı. Bu arada nefes nefese ‘Bir Ankara rezaleti’ yaşanıyor; Urfa, Ağrı, Antalya, Hatay gibi pek çok ilde ve İstanbul’un bazı ilçelerinde bir türlü ‘oy sayımı’ tamamlanamıyordu.
Heyhat! Ertesi gün, pek çok gazete AA ve Başbakan’ın konuşmasından yola çıkarak manşet attı.
Üstelik gazetelerin neredeyse hepsi ayrı seçim sonucu vermeyi başararak, tarihe geçti…
Hepsi ayrı telden çaldı
Akşam: Milletin Zaferi- Ne şantaj, ne montaj, ne ihanet!- AKP %47.21… Ankara’da Gökçek rekoru sürmanşetiyle…
Cumhuriyet: Gerilim kazandı – AKP %44
Habertürk: Erdoğan’ın zaferi – AKP %44.41 (Spottaki “Seçim olaysız geçti” ifadesi ayrıca alkışlanmalı, sekiz kişi öldü, elektrikler kesildi, tahrifat ve itirazlar olay sayılmıyor)
Hürriyet: Sandık kararı – AKP %44.5 (Ankara’da Yavaş-Gökçek mücadelesi verilmiş)
Karşı: Karanlıkta Demokrasi (AKP %43.34)
Milliyet: Sürmanşet, “Kendi rekorunu kırdı”– AKP %46.72, manşette ‘Ankara bilmecesi’
Posta: Zaferi ailece kutladılar – AKP %46.5
Sabah: Erdoğan’a güvenoyu – Seçmenden kirli ittifaka şamar: AKP %47, Gökçek %44.8
Sözcü: 40 ilde elektrik kesildi! AKP seçimi kazandı (%44.1)
Star: Millet darbeyi sandığa gömdü- AKP %47 (AKP oyunu 10 puan artırdı)
Taraf: Sürmanşette ‘Üç büyükşehir değişmedi’, manşet ‘Durmak yok gerilime devam’ (AKP 43.2)
Yurt: Yüzde 60 hayır! (1’de yüzdeler yok!)
Zaman: Büyükşehirlerde nefes nefese – AKP %43.1
Sadece gazetelere ve seçtikleri manşetlere bakmak bile nerede durduklarını, seçim sonuçlarını bile nasıl manipüle edildiğini, işine gelene göre seçildiğini gösteriyor. Bu eleştirim, bazı ‘muhalif’ gazeteler için de geçerli.
Dış basının yorumlarını da yorumladılar
Sıra yabancı basında… Daha doğrusu, Türkiye basınının yurtdışındaki ajans ve gazetelerde yer alan seçim haberlerini nasıl verdiğinde…
Yeni Şafak’ın Gezi’deki ‘milk port’ skandalını hatırlayanlar, yabancı basında yer alan haberlerin veriliş biçimine elbet şaşırmayacak… Akşam ve Sabah gibi ‘abiler’i de yabancı basındaki ‘seçim zaferi, referandum, Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı’ vurgusunu alıp geri kalanını okurlarına tercüme etmemeyi tercih etmiş. İlginç olan, Batı basınında Erdoğan’ın ‘Osmanlı tokadı’ndan bahsetmesini iktidar gazetelerinin ‘iyi bir şey’ sanması!
Çok uzatmadan birkaç örnek verelim. Karşılaştırmayı siz yapın, aradaki farkları bulun…
AFP
Akşam: “Türkiye Başbakanı Erdoğan’ın partisi iyi bir başlangıç yaptı. Erdoğan için gelecek oldukça parlak olacak gibi görünüyor.”
Hürriyet: “Türkiye Başbakanı Erdoğan, kilit öneme sahip yerel seçimlerde partisinin zaferini ilan etti ve kendisini iktidar düşürmekle suçladığı düşmanlarının, bunun bedelini ödeyeceğini söyledi. (…) Geniş katılımlı protesto gösterileri, yolsuzluk skandalları ve internet yasaklarının damga vurduğu çalkantılı aylara rağmen ortaya çıkan bu sonuç resmiyet kazanırsa, Erdoğan için gelecek oldukça parlak olacak gibi görünüyor.”
BBC
Akşam: “Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, ‘Kimse Cihan (Haber Ajansı’nın) işine inanmasın’ dedi ve ajansı CHP ile beraber manipülasyon yapmakla suçladı. ‘Doğrudan doğruya manipülasyon’ diyen ve AK Parti’nin önde gittiğini söyleyen Gökçek, ‘Her tarafı biz kazanırken, hikmet-i ilahi bir bakıyorsunuz CHP Ankara’da kazanmış. Bu tam bir akıl tutulması, tam bir manipülasyon’ diye konuştu.”
Posta: “Ağustos’taki cumhurbaşkanlığı ve gelecek yılki parlamento seçimleri öncesi Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan için önemli bir sınav olarak görülen seçimlerin ilk sonuçları, Ak Parti’yi önde gösteriyor. Bu, Haziran 2013’teki geniş katılımlı protesto gösterilerinden ve ardından yaşanan yolsuzluk skandallarından sonraki ilk seçim.”
CNN
Akşam: “Erdoğan yerel seçimlerde zaferini ilan etti ve seçim sonuçlarını ‘Türkiye’de demokrasinin zaferi’ olarak ilan etti. Başbakan muhalefete sandıkta ‘Osmanlı şamarı’ attı. Yerel seçimler, Erdoğan’ın gücünün testi olarak görülüyor.”
Hürriyet: “Erdoğan oy pusulasında adı yazmamasına rağmen, Pazar günkü yerel seçimlere uzanan tartışmalara yön verdi. Daha sonuçlar açıklanmadan AK Parti’nin merkezinin balkonuna çıkarak, kendisini alkışlayan destekçilerine seslendi. Erdoğan, seçimleri demokrasi adına bir zafer olarak niteledi ve rakiplerine sandıkta ‘Osmanlı tokadı’ attıklarını söyledi.”
Wall Street Journal
Hürriyet: “Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, kritik yerel seçimlerden zaferle çıkmış gibi görünüyor. Ancak iktidarına ilişkin bir referandum olarak görülen seçimlerdeki zaferinin boyutu henüz belli değil. Rakip partiler birbirini manipülasyon ve hile ile suçluyor.”
Sabah: “Türkiye’deki oylama Erdoğan’ı daha da güçlendirmiş görünüyor. Başbakan’ın partisi havalarda uçuşan suçlamaların arasında, yerel seçimlerden galip olarak çıktı. Türkiye Başbakanı Erdoğan, hükümeti için bir çeşit referandum olarak değerlendirilen kritik yerel seçimlerden zaferle çıktı.”
FINANCIAL TIMES
Sabah: “Başbakan Erdoğan yerel seçimlerde zafer ilan ederek bunun kendisini yolsuzlukla suçlayanları ve güvenlik sızıntılarına yol açanlara karşı elde edilmiş bir zafer olduğunu iddia etti. Erdoğan, ‘Verilecek her türlü göreve kendimizi adamaya hazırız’ diyerek, Ağustos ayında yapılacak ilk doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olabileceğinin sinyalini verdi.”
Hürriyet: “Erdoğan seçimlerde zaferini ilan etti. Türkiye Başbakanı’nın yerel seçimlerde ilan ettiği zafer, yolsuzluk soruşturması ve bir dizi sızıntıdan sorumlu tuttuğu düşmanlarına muhtemel bir baskı olarak dönecektir. Bu, Erdoğan’ın cumhurbaşkanı adaylığına da hazır olduğunun ipuçlarını veriyor.”
REUTERS
Hürriyet: “Erdoğan, iktidarına ilişkin bir referandum haline gelen yerel seçimlerde zafer ilan ederken, kendisini yolsuzlukla suçlayan ve devlet sırlarını sızdıran düşmanlarının ‘inine gireceğini’ söyledi. Erdoğan, ‘Bunun bedelini ödeyecekler’ dedi. AKP’nin, otoritesini teyit edebilmesi için 2009’daki yüzde 38.8’lik oy oranını geçmesi gerekiyor.”
Yeni Şafak: “Zaferini ilan eden Erdoğan, kendisini yolsuzlukla suçlayan ve devlet sırlarını sızdıran düşmanlarının inine gireceğini ve bunun bedelini ödeyeceklerini söyledi.”
GUARDIAN
Sabah: “Recep Tayyip Erdoğan, yerel seçimlerden kesin bir zaferle çıkmış görünüyor. AKP seçimlerden önce önüne hedef olarak 2009’da aldığı yüzde 38.8 oy oranını aşmayı koymuştu. Erdoğan güçlü sonuçlardan sonra Ağustos’taki cumhurbaşkanlığı seçimlerine adaylığını koyabilir.”
Hürriyet: “Türkiye seçime giderken Erdoğan’ın yüzü ve ismi her yerde. Başbakan yerel seçimlere katılmıyor ama bölünmüş durumdaki İstanbul’da herkes onu konuşuyor. Adı seçim pusulasında olmasa da tüm ülkede Başbakan’ın Türk hükümeti demek olduğu görülüyor.”
Yeni Şafak: “Sonuçlar Erdoğan’ın popülaritesini ölçen bir barometre oldu. Bu başarı, Erdoğan’ı ağustos ayında cumhurbaşkanı adayı olması yolunda cesaretlendirecektir.”
DER SPIEGEL
Hürriyet: “Türkiye Başbakanı, yerel seçimleri, kendi geleceğine yönelik bir referanduma dönüştürmüştü. İlk sonuçlar Erdoğan için seçim zaferi anlamına geliyor. Erdoğan, muhtemelen, Ağustos’taki seçimlerde, 11 yıllık başbakanlıktan sonra cumhurbaşkanlığına geçecek.”
Yeni Şafak: “Geziciler için ‘boyun eğme!’ diye Türkçe kapakla çıkan Der Spiegel ile İstanbul’dan ‘gaz maskeli muhabir’ ile yayın yaparak Taksim’den bir Tahrir çıkarmaya çalışan CNN gibi belli başlı yayın organları seçim sonuçları için ‘Erdoğan kesin, kararlı ve büyük bir zafer kazandı’ başlığını atmak zorunda kaldı.”
LE MONDE
Hürriyet: “Türkiye’de dikkatle izlenen yerel seçimlerde Erdoğan, politik olarak hayatta kalıp kalmayacağına oynuyor. Açıklanan ilk resmi sonuçlara göre, Erdoğan’ın partisi seçimleri açık arayla önde götürüyor. 12 yıldır iktidarda olan AKP’nin oy oranının yüzde 44-48 arasında olduğu belirtiliyor.”
Yeni Şafak: “Gezi Parkı eylemleri sandığa yansımadı.”
Herhalde yeter…
