Türkiye Müslüman’dır. Müslümanlığı farklı şekilde yorumlayan grupların olduğunu unutmayalım.
Laikliğin reçetesi anayasaya konulamaz, zira anayasa metni laiklik üzerine kaleme alınan geniş bir kitap değildir. İslam ve Yahudi dünyasında laiklik ancak uygulamayla, toplumsal uzlaşmayla pratikte giden bir düzen gibi görülüyor.
Aslında bugün bütün dünyada laiklik kavramı anayasalarda yer alsa da almasa da gidiş ve düzenleme bu yöndedir. Fransa, 1789’un hatta 1889’un sert laikliğini taşımıyor. İtalya geçen asrın ve 20’nci yüzyılda Katolisizm’in toplumsal hayattaki etkilerine o derecede sahip değil. Dünyada Protestan fundamentalizmi de var ama bunun da etkileri günden güne örtülü-açık gruplar arasındaki bir toplumsal pazarlıkla değişiyor. Bir kelimenin etrafında çekişmenin çözüm getireceği umulamaz. İnsanların kendi yaşam biçimleri ve eğitimlerini seçme özgürlükleriyle laik düzenin yürümesi sağlanmalı, laiklik anayasa metninde kalmalıdır.
