Günlerdir beklenen 30 Mart yerel seçimleri geldi çattı.
Oyunuzu kullanmadan önce bilmeniz gerekenler 9 Soruda…
1. Kaç seçmen, kaç sandıkta oy kullanacak?
Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) belirlediği seçmen sayısı 52 milyon 695 bin 832. Tüm Türkiye’de toplam 194 bin 310 sandıkta oy kullanılacak.
2. Büyükşehirlerde nasıl oy kullanılacak?
Büyükşehirlerde iki ayrı sandık kurulacak.
1’inci sandıkta muhtar ve ihtiyar heyeti için oy kullanılacak. Bu seçim için seçmene mor zarf verilecek. Seçim yasasında yapılan değişiklik çerçevesinde, bu yıl seçimlerde muhtar ve ihtiyar heyeti/meclisi pusulaları tek bir pusula olarak hazırlandı. Yani muhtar adaylarının isimleri, beraber çalışmak istedikleri ihtiyar heyeti/meclisi üye adaylarının isimleriyle aynı listede yer alacak. Seçmen, muhtar ve ihtiyar heyeti/meclisi için tek bir kağıdı, kendisine verilen mor zarfa koyarak, sandığa atacak.
2’nci sandıkta ise mavi renkli zarf kullanılacak. Seçmene, mavi renkli zarfa koymak üzere üç ayrı oy pusulası verilecek. Bu üç ayrı oy pusulası da üç ayrı renkte olacak; seçmen, beyaz renkli olan pusulada büyükşehir belediye başkanlığı, mavi renklide ilçe belediye başkanlığı, sarı renklide ilçe belediye meclis üyeliği için tercih ettiği siyasi partiye oy verecek.
Büyükşehir sınırlarındaki köylerde yaşayan seçmenler ise 1’inci sandıkta muhtar ve ihtiyar heyeti, 2’nci sandıkta büyükşehir belediye başkanı için oy kullanacak.
3. Büyükşehir olmayan 51 ilde nasıl oy kullanılacak?
1’inci sandıkta muhtar ve ihtiyar heyeti için oy kullanılacak. Bu seçim için seçmene mor zarf verilecek.
2’nci sandık için seçmene mavi zarf verilecek. Bu zarfa seçmen, il belediye Başkanı, ilçe belediye başkanı ve ilçe belediye meclis üyesi için oy kullanacağı üç ayrı pusulayı koyacak.
3’üncü sandık için seçmene turuncu zarf ve turuncu oy pusulası verilecek. Seçmen, turuncu oy pusulasında yer alan, il genel meclisi üyeliği için oy kullanacak.
Büyükşehir olmayan illerin beldelerinde yaşayan seçmenler ise
1’nci sandıkta seçmenler muhtar ve ihtiyar heyeti için,
2’nci sandıkta belde belediye başkanı için
3’üncü sandıkta ise il genel meclisi için oy kullanacak
Büyükşehir olmayan illerin köylerinde yaşayan seçmenler,
1’inci sandıkta köy muhtarı ve ihtiyar heyeti için,
2’nci sandıkta il genel meclisi için oy kullanacak.
4. Yerel seçimlere hangi partiler katılıyor?
YSK’nın açıkladığı listeye göre seçimlere katılan 25 parti şunlar:
Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Alternatif Parti, Bağımsız Türkiye Partisi, Barış ve Demokrasi Partisi (BDP), Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emek Partisi, Genç Parti, Hak ve Eşitlik Partisi, Hak ve Özgürlükler Partisi, Halkın Kurtuluş Partisi, Halkın Yükselişi Partisi, Halkların Demokratik Partisi, Hür Dava Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi, Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi ile Türkiye Komünist Partisi.
5. Oy verme saatleri ne?
Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis’te,
07:00 ile 16:00 saatleri arasında.
Yukarıda adları yazılı illerin dışında,
08:00 – 17:00 saatleri arasında.
6. Oy verme işleminde yanınızda ne bulundurmanız gerekiyor?
Yanınızda seçmen bilgi kağıdınız ve bir kimlik kartı bunlundurmanız gerekiyor. Seçmen bilgi kağıdınızı kaybettiyseniz ya da unuttuysanız, ama seçmen listesinde adınız varsa yine oy kullanabilirsiniz. Ama kimlik belgesi taşımanız zorunlu. Sadece şu belgeler, Sandık Kurulu tarafından kabul edilecek: Nüfus cüzdanı, resmi daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen kimlik kartı, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi, trafik ehliyeti.
Yanınızda, cep telefonu, görüntü kaydeden herhangi bir cihaz bulundurmayın, varsa kabine girmeden önce sandık görevlisine teslim edin.
7. Hangi oylar geçersiz sayılacak?
– Sandık Kurulu tarafından verilen orijinal oy pusulası dışındakiler,
– Üzerinde seçmenin adı, imzası vb. bulunanlar,
– Sandık Kurulu’nun mührünü taşımayanlar,
– Hiçbir yerine EVET mührü basılmayan ya da birden fazla partiye EVET mührü basılanlar (aynı partiye ayrılmış daireye birden fazla EVET mührü basılmışsa, oy geçerli),
– Zarfın içine oy pusulası dışında başka bir kağıt konulmuş oy pusulaları. (EVET mührü ya da Sandık Kurulu’nun mührü pusulanın diğer bölgelerinde iz bırakmışsa oy pusulası geçerli).
8. Oy sayma işlemi nasıl yapılıyor? İtiraz hakkı nasıl kullanılıyor?
Akşam saat 17:00’de seçim bittikten sonra, önce kullanılmayan oy pusulaları ve zarflar sayılıyor, paketleniyor, mühürleniyor, oylamada kullanılan mühürle birlikte bir zarfa konuluyor, Sandık Kurulu mührüyle mühürleniyor, bir torbaya konulup torbanın ağzı kapatılıyor.
Ardından oy sayma işlemine geçiliyor. Bütün seçmenler ve parti müşahitlerinin sandık alanında gördükleri yasal olmayan uygulamaları şikayet etme ve itiraz etme hakkı var.
Sandık kurulu da hata yapabilir. Şikayet hemen, oy verme süresi bitmeden önce sözlü olarak (ya da yazılı olarak) iletilmeli. Sözlü şikayetler, mutlaka tutanak defterine geçirilip şikayet eden kişi tarafından imzalanmalı.
Sandık Kurulu şikayeti reddederse, isteyen buna yine itiraz edebilir, itirazını yine Sandık Kurulu’na, ya da İlçe Seçim Kurulu’na yapabilir.
9. Seçim günü yasakları neler?
298 sayılı Kanun’un 79.maddesi gereği, “Oy verme günü, her ne suretle olursa olsun, ispirtolu içki satılması, içkili yerlerle umumi mahallerde her çeşit ispirtolu içki satılması, verilmesi, içilmesi yasaktır. Oy verme günü, bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalır. Eğlence yeri niteliğine haiz lokantalarda yalnız yemek verilir. Oy verme günü, emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimse, köy, kasaba ve şehirlerde silah taşıyamaz.”
