ALİ ABADAY
jpardaillan@gmail.com
Kasım ayında yapılacak olan ABD başkanlık seçimleri için Cumhuriyetçi Parti’nin en güçlü aday adayı olan Donald Trump’ı durdurmak için parti yönetimi bir yol bulmuş gibi görünüyor: Temmuz ayındaki parti kurultayına kadar Teksas senatörü Ted Cruz’u destekleyip kurultayda istedikleri kişiyi aday seçtirmek.
Demokrat veya Cumhuriyetçi Parti içinde bir aday adayının başkan olabilmesi için önseçim yapılan eyaletlerden yeterli sayıda delege kazanması gerekiyor. Cumhuriyetçi Parti içinde bu sayı 1237. Trump ise şu ana kadar 746 delege kazandı ama gerekli sayıya ulaşması zor gözüküyor.
Cumhuriyetçi Parti kurultayının ilk turunda hiçbir aday gerekli delege sayısına ulaşamazsa, ikinci turda delegeler istedikleri adaya oy verebilecek. Yani bir delege oyunu ilk turda Trump’a, ikinci turda ise Cruz’a verebilir.
Cruz, Trump’a karşı en güçlü silah durumunda
Gerçi parti yönetiminin Cruz’a karşı da sempatiyle yaklaşmadığı biliniyor. Teksas senatörü her ne kadar rakibi Trump gibi net ifadeler kullanmasa da pek çok konuda onunla hem fikir. Ancak Cruz şu an Trump’a karşı parti yönetiminin en güçlü silahı durumunda. Şayet Cruz, Trump’ın yeterli sayıda delege kazanmasını engellerse kurultayda bir şansı olabilir.
Cumhuriyetçi Parti’nin Trump’a yönelik iki aşamalı bir plan yürüttüğü görüşü hakim. İlk adımda yeterli sayıda delegeye ulaşması engellenecek, ki bu başarıldı gibi, ikinci adımda ise Trump’ın seçimlere bağımsız aday gibi girip partinin oylarını bölmesi engellenecek. Şu an ikinci aşama için perde arkasında yoğun çaba sarf edildiği kaydediliyor.
Parti başkan adaylığı için Trump ve Cruz dışında iki alternatif olduğu söyleniyor. Bunların ilki hala yarıştan ayrılmayan Ohio Valisi John Kasic’in isminde uzlaşmak. Kasic’in başkan yardımcılığı için de Florida Senatörü Marco Rubio’yu göstermek. Rubio, özellikle parti yönetiminin desteklediği bir isimdi ancak istediği başarıyı yakalayamayınca adaylıktan çekilmişti. İkinci alternatif ise şu an Senato’da Cumhuriyetçilerin sözcüsü olan Paul Ryan’ın başkanlığa aday gösterilmesi.
Ryan her ne kadar başkan adayı olmak istemediğini belirtse de son dönemdeki yurt dışı gezileri, konuşmalarıyla başkan adaylığı için nabız yokluyor gibi algılanıyor. Fakat onun da göçmenler ve ekonomik reform konusunda partinin belli bir bölümüyle aynı düşüncelere sahip olmadığı biliniyor.
Süper delegeler etkili rol oynayabilir
Adaylıktan çekilen Ben Carson, Chris Christie gibi isimler Trump’a destek açıklamış da olsa delegelerinin kime oy vereceği henüz belli değil. Ayrıca Cumhuriyetçi Parti stratejisti Karl Rove’un da belirttiği gibi istediği adaya oy vermekte serbest olan 210 süper delege kurultayın kaderini belirlemekte etkili rol oynayabilir.
16 Nisan’da New York’ta yapılacak ön seçim öncesi delege savaşları giderek kızışırken, Donald Trump bir hamle yaparak partinin içinde oldukça bilinen bir stratejist olan Paul Manafort’u kendi takımına kattı.
Trump’ın iş dünyasındaki başarısını politika sahnesinde gösterip, Manafort’un desteğiyle yeterli delege sayısına ulaşıp ulaşmayacağı bilinmez. Ancak Cumhuriyetçi Parti içinde sarsıntılar yaratmaya devam edeceği aşikar.
