Hazine ve Maliye Bakanlığı, sermaye piyasasındaki gelişmelerin ‘geçici ve yönetilebilir’ olduğunu, gerekli tüm tedbirlerin ‘süratle’ uygulamaya konulacağını bildirdi.
Finansal İstikrar Komitesi, bugün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında yurt içi piyasalardaki bazı fonlarda oluşan temerrüdün (borç ödeyememe durumu) ardından borsadaki düşüş nedeniyle toplandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, toplantı sonrası Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını bildirdi.
Hareketliliğin bazı fonlarla sınırlı olduğunu belirten bakanlık, likidite ve kredi sorununa karşı gerekli tüm tedbirlerin ‘süratle’ uygulamaya konulacağını duyurdu.
Açıklama özetle şöyle:
“Borsa İstanbul’un ve sermaye piyasalarımızın işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmamaktadır. Sorun, fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaşmakta olup geçici ve yönetilebilir niteliktedir.
Bu çerçevede komite, piyasaların sağlıklı işleyişinin sürdürülmesi ve makrofinansal istikrarın korunması amacıyla alınabilecek tedbirleri değerlendirmiştir.
Bu kapsamda gerekli tüm tedbirler ilgili kurumlarımız tarafından süratle uygulamaya konulacaktır. Kararlaştırılan tedbirler, başta likidite sıkışıklığının giderilmesi ve bulaşma riskinin önlenmesine yönelik olacaktır.
Diğer taraftan piyasa bozucu eylemlerde bulunduğu belirlenenler hakkında düzenleyici ve denetleyici kurumlarımız yetkilerini kararlılıkla kullanmaya devam edecektir.
Bu süreçte vatandaşlarımızdan yalnızca resmi kaynaklardan yapılan açıklamaları dikkate almalarını rica ediyoruz. Komitemiz gelişmeleri yakından takip edecek ve kamuoyunu gelişmelerden düzenli olarak bilgilendirecektir.”
Ne olmuştu?
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dünü (16 Eylül) yüzde 5,54 değer kaybıyla 13.122,58 puandan tamamlamıştı. Endeks, bugüne de (17 Eylül) yüzde 1,32 düşüşle 12.948,83 puandan başladı.
Pusula Portföy’ün eylül boyunca karşılaştığı yoğun satış baskısı düşüşte etkili oldu. Şirket, 15 Eylül’de yatırımcılarına paralarını ödeyemeyerek temerrüde düştü. Bunun üzerine nakit ihtiyacı olan yatırımcıların, borsadaki diğer hisselerini satarak bu ihtiyacını karşılaması diğer hisselerin de değer kaybetmesine yol açtı.
BBC’nin aktardığına göre Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız, 15 Eylül’de tutuklandı. Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan hakkında da yurtdışı çıkış yasağı verildi.
14 Eylül’de Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Pusula Finans Holding A.Ş. ve ortaklıklarını devraldığını duyurdu. Satın alma, Katılımevim ve Birevim dahil dokuz şirketi kapsıyordu. Son kararı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Sermaye Piyasası Kurumu verecek.
Tera, 16 Eylül’deyse iki fonun ödemesinde temerrüt oluştuğunu duyurdu.
GCM Yatırım’dan Evren Kırıkoğlu, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına dair düzenlemesinin ardından hisse senetlerinde, özellikle de BIST 30 endeksinde olmayan ama değeri çok yükselmiş hisse senetlerinde çıkış yaşandığını söyledi.
Bunun Borsa İstanbul’daki düşüşe dair Türkiye kaynaklı ilk neden olduğunu belirten Kırıkoğlu, ikinci nedeniyse şöyle anlattı: “Hisse senetlerindeki düşüşle birlikte yatırımcılar paralarını çekmek istedikçe fonlar, özellikle kaldıraçlı işlem yapan fonlar bu likidite ihtiyaçları için BIST 30 hisselerini de satmaya başladılar, orada öyle bir likidite ihtiyacı hasıl oldu. Genel algı kötü, sorun olmayan fonlarda da sırf diğer fonlardaki durumu gören yatırımcı parasını çektikçe onlarda da satışa yol açıyor.”
Düşüşte küresel nedenler de etkili.
Son bir hafta içinde Ortadoğu’daki gerilimin artması, Yemen’de Husilerin küresel ticaret için kritik öneme sahip Kızıldeniz’in girişinde yer alan bir adayı ele geçirdiklerini açıklaması gibi nedenler petrol fiyatlarını yükseltirken bu durum Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için olumsuz bir gelişme olarak görülüyor.
Yapay zekanın risklerine dair tartışmalar da çok sayıda ülkenin borsasında bu hafta düşüşlere yol açtı.
