Yıllık TÜFE artışı geçen yılın mayıs ayı sonunda yüzde 35,41 düzeyindeydi. 2025 mayısından bu yılın ağustosuna; tam 16 ay geçti. Şimdi yıllık enflasyon kaç, yüzde 31,51. Bu yılın mart ayı sonunda yüzde 30,87’ye kadar da inilmişti.
Ağustosta yıllık oranın yüzde 31,51 olduğunu belirttim. Peki geçen yılın ağustosundaki yıllık oran neydi, yüzde 32,95, arada önemsenmeyecek bir fark var.
Yıllık enflasyon hem de neredeyse bir buçuk yıla yaklaşan bir süredir adeta yüzde 31-35 arasına çakılıp kalmışken enflasyonla mücadelede epeyce yol alındığını savunmak!
Enflasyon yüzde 30’larda yapışıp kaldı ama bu yılın ağırlıklarında Avrupa ile uyum sağlamak adına yapılan düzenleme olmasaydı bu oranlara bile inilemeyebilirdi.
Bu düzenlemeyle ne mi değişti; tekrarlamakta yarar var.
Daha önce yalnızca yurt içi yerleşiklerin harcamalarına göre belirlenen ağırlıklar, bu yıl yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’deki harcamalarını da kapsayacak şekilde değiştirildi. Bu değişiklikle de özellikle konut harcamalarının ağırlığı düşerken lokanta ve otel harcamalarının payında artış oldu.
Bir de giyim grubunun ağırlığı artırıldı.
Herhangi bir harcama grubunun ağırlığı, biraz da bir önceki yıldaki fiyat hareketine bağlı olarak değişir; fiyat artışı genelden hızlıysa, yani o kalemlere çok para ayrılmak durumunda kalınıyorsa o grubun payı artırılır, tersiyse düşürülür. Geçen yıl giyim grubunda fiyat artışı genelden az olduğu halde bu grubun payı arttı.
Giyimdeki düşük fiyat artışı bu yıl da devam ediyor. Son bir yıldaki artış yalnızca yüzde 9,65. Bu grubun ağırlığı arttığı için, bu düşük fiyat artışı genel oranı aşağı çekiyor.
Bu durum yalnızca son bir yıl için geçerli değil. Giyim ve ayakkabı grubunda ağustos ayında yüzde 3,54 fiyat düşüşü oldu, bu düşüş de toplam endeksi 0,24 puan aşağı çeken yönde etki yaptı. Ya da şöyle ifade edelim; bu grupta fiyatlar ağustos ayında sabit kalsaydı toplam TÜFE artışı 0,24 puan daha fazla olacak ve yüzde 2’yi aşacaktı. Hem de öyle sınırda bir aşma olacaktı ki geçen yılın ağustosundaki oranın bile üstüne çıkılacaktı.
Hani “Şeytan ayrıntıda gizlidir” diye bir söz var ya, enflasyon hesaplaması da aynen öyle.
Ağırlık değişiminde en çok dikkat çeken harcama grubu konut. Toplamdaki ağırlığı 3,8 puan düşürülen konut grubundaki yıllık enflasyon yaklaşık yüzde 40. Ama ağırlık düşürüldüğü için genele yansıma olması gerekenden tabii ki daha düşük.
Benzeri başka örnekler de var elbette.
Dolayısıyla yıllık enflasyon yüzde 30’larda yapışıp kaldı ama 2026 başında ağırlıklarla ilgili o köklü değişiklik söz konusu olmasaydı belki bu düzeylere bile inilemezdi.
