Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Suriye’de devrik Beşar Esad rejiminin Deyrizor ilinde gizlice nükleer reaktör inşa ettiğini açıkladı.
Geçtiğimiz haftalarda Suriye dışişleri bakanı, Esad rejimi döneminden kalan ‘birkaç ton nükleer madde’ bulunduğunu ve bu alanın UAEA denetçilerine açıldığını açıklamıştı.
Associated Press (AP) ajansının ulaştığı ve UAEA’nın üye ülkelere dağıttığı gizli rapora göre ajans müfettişleri geçen ay Suriye’deki çeşitli sahalarda doğrulama çalışmaları yürüttü.
Saha ziyaretleri sonucunda Esad rejiminin, uluslararası nükleer anlaşmalar uyarınca bildirmesi gereken nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleri bildirmediği anlaşıldı.
Bunlar arasında Deyrizor’da inşa halindeki nükleer reaktör, nükleer yakıt üretim tesisi ve yakıt depolamak amacıyla kullanılan başka bir sahanın olduğu belirtiliyor.
Rapora göre UAEA müfettişleri 29 Ağustos’ta Deyrizor’daki sahayı ziyaret etti ve burada ortaya çıkarılan soğutma altyapısının nükleer reaktör yapısıyla uyumlu olduğu doğrulandı.
Deyrizor’daki reaktörle bağlantılı üç alan belirlendi. Bunlardan birinin uranyum dönüştürme veya nükleer yakıt üretme faaliyetleriyle, diğerinin de inşaat malzemelerinin geçici olarak depolanmasıyla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Üçüncü alanın da Deyrizor’daki sahaya götürülen veya buradan çıkarılan inşaat malzemelerinin geçici olarak depolanmasının yanısıra planlanan yeniden işleme faaliyetleri için kullanıldığı belirtiliyor.
UAEA ayrıca başka bir nükleer tesisi de ziyaret etti. Suriye yönetimi söz konusun tesisin varlığını 17 Temmuz’da UAEA’ya mektupla bildirdi.
Bildirilen bu sahada, kaplamalı yakıt çubukları biçiminde yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali tespit edildi. Malzemenin tamamı UAEA’nın korumasına alındı.
