Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, sahte, kontrolsüz ve kaçak ilaç sayısındaki artışın, hastaların ilaçlara erişememesiyle doğrudan ilgili olduğunu söyledi.
Saydan, piyasada bulunamayan ilaçların yerine sahte veya kaçaklarının sürüldüğünü belirtti.
Polisin düzenlediği operasyonlarda sık sık hem kaçak hem de sahte ilaçlar bulunuyor. Yakın zamanda sadece Mersin’de 7 milyar liralık kaçak ilaç bulundu. İlaçlar arasında tramadol ve pregabalin gibi yakın izlem gerektiren ilaçlar da vardı.
Tramadol, yalnızca doktor reçetesiyle alınabilen bir opioid (uyuşturucu) ilaç. Doğrudan beyin üzerinde etkili olan, morfin benzeri etkiler gösterebilen bu ağrı kesici; bağımlılık yapma ve kötüye kullanılma riski taşıdığı için yeşil reçeteye tabi.
Pregabalin ise epilepsi (sara), nöropatik ağrı (sinir hasarı ağrısı), fibromiyalji ve yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisinde kullanılan, merkezi sinir sistemini etkileyen reçeteli bir etken madde. Kötüye kullanım riski ve bağımlılık potansiyeli nedeniyle ülkemizde yakın takibe alınan ilaçlar grubunda yer alıyor.
Saydan, özellikle düşük avro kuru nedeniyle ilaç firmalarının hayati öneme sahip bazı ilaçları Türkiye piyasasından çekmesinin sahte ilaçlara zemin hazırladığını söyledi. Birçok ilacın piyasada bulunmamasının sahtecilere cesaret verdiğini vurguladı.
İlaçların tek güvenilir adresinin eczaneler olduğunu belirten Saydan şöyle diyor:
“İlaç; özel uzmanlık gerektiren, üretiminden hastaya ulaştırılmasına kadar sıkı denetim altında olması gereken stratejik bir sağlık ürünüdür. Herhangi bir tüketim ürünü olarak değerlendirilemez.
Bu nedenle ilaçların temin edileceği tek güvenilir yer, eczacı danışmanlığının bulunduğu eczanelerdir. Eczanelerimizde asla sahte ilaç bulunmaz.”
İlacın her aşamasının takip ve kontrol edildiğini söyleyen Saydan, şöyle devam etti:
“Her bir ilaç kutusunun üzerinde sadece o ilaca ait karekod bulunur. Türkiye’de uygulanan İlaç Takip Sistemi (İTS) sayesinde ilacın üretiminden depoya, depodan eczaneye ve eczaneden hastaya ulaştırılmasına kadar her aşaması elektronik olarak kayıt altına alınır. Bir eczacının İTS’ye kayıtlı olmayan sahte bir ilacı hastasına verme ihtimali yoktur.”
Kaynağı, üreticisi, saklama şartları bilinmeyen, gerekli inceleme ve analizleri yapılmamış bu ürünlerin internet, marketler, yol üstü petrol istasyonları ve aktarlar gibi yerlerde satılması halk sağlığı açısından büyük risk taşıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelindeki ilaçların yaklaşık yüzde 10,5’inin kalitesiz veya sahte olduğunu belirtirken, her yıl yaklaşık bir milyon insanın sahte ilaçlar nedeniyle hayatını kaybettiğini bildiriyor.
