Yiyecekleri iyice çiğnemek, sindirimi iyileştirmekten daha az kalori tüketilmesine, stresi ve kaygıyı azaltmaktan hafıza becerilerini güçlendirmeye kadar sağlığa pek çok fayda sağlıyor.
Diş sağlığı ile bunama arasında bir ilişki olduğu belirtiliyor. Bazı uzmanlar hastaların diş sağlığını iyileştirmenin zihinsel yaşlanmayı tersine çevirmeye bile yardımcı olabileceğini savunuyor.
BBC Türkçe’nin haberine göre araştırma kurumu Max Planck’tan evrimsel ve ekolojik biyokimyacı Adam van Casteren hayvanlar gibi insanların da ‘milyonlarca yıldır dişleri ve çeneleri olduğunu’ söylüyor. Evrimsel değişikliklere rağmen çiğnemenin amacıysa aynı:
“Biz memeliler çok karmaşık çiğneyicileriz çünkü sıcakkanlı metabolizmamızı beslemek için yiyeceklerimizden olabildiğince fazla enerji elde etmek istiyoruz.”
Çiğnemek gıdadaki besin maddelerinin salınmasına yardımcı
Çiğnemek, gıdadaki besin maddelerinin salınmasına yardımcı olarak vücudumuzun bunların emilmesini sağlıyor. Bir çalışmada 13 sağlıklı yetişkinden küçük bir avuç bademi 10, 25 veya 40 kez çiğnemeleri istendi.
Katılımcıların dışkı örneklerine bakıldığında insanların ne kadar çok çiğnerlerse o kadar az yağ attıklarını tespit ettiler. Bu da bademlerden enerji emiliminin üçte bir oranında daha yüksek olduğunu gösterdi.
Ayrıca daha fazla çiğnemek daha az yemek yemeye neden oluyor. Beyne doyduğunuzu bildiren sinyaller yaklaşık 20 dakikada gidiyor. Çiğnemek de size daha fazla zaman kazandırıyor. Birçok diyetisyen ve doktor kilo vermek isteyenlere yavaş ve bilinçli yemeyi öneriyor.
Çiğnemenin hafızayla ilişkisi
Bazı araştırmacılar çiğnemeyi hipokampüsteki (Alzheimer’dan ilk etkilenen bölgelerden biri) sinir devrelerine bağlıyor. Bazılarıysa orta sertlikteki maddelerin çiğnenmesinin beyne kan akışını artırabileceğini söylüyor.
İsveç’teki Karolinska Enstitüsü’nden diş hekimi Prof. Dr. Mats Trulsson durumu “Çiğnemek beyne kan gönderen bir pompa gibi” diye açıklıyor. Bu da beynin keskin ve iyi çalışmasını sağlıyor.
‘Yemek deneyimizi keyifli hale getiriyor’
Yiyeceklerin duyusal algısını inceleyen Singapur Bilim, Teknoloji ve Araştırma Kurumu’ndan Jianshe Chen doku ve aroma birlikteliğini hatırlatıp çiğneme için “Yemek deneyiminizi çok daha zengin ve keyifli hale geliyor” diyor.
Yani yiyeceklerinizi iyice çiğnemek ruh sağlığınızı da iyileştirebilir. Stresli bir işe başlamadan önce şekerli sakız yerine, dokulu bir atıştırmalık çiğnemeyi düşünebilirsiniz.
Hollanda’daki Utrecht Üniversitesi Tıp Merkezi’nde Andries Van der Bilt iyice çiğnemenin ne demek olduğunu ise şöyle tarifliyor: “Yutmanın sorun olmayacağını hissedene kadar normal şekilde çiğneyin. Bu kişiden kişiye değişir.”
