ABD’nin Alaska eyaletinde kaydedilen en büyük ikinci tsunami oluştu. Uzmanlar eriyen buzulların risklerine karşı uyarıyor.
BBC’nin haberine göre 2025 yazında devasa bir tsunami dalgası Alaska’nın güneydoğusunda büyük bir yıkım yarattı.
Ücra bir bölgede geçmesi nedeniyle medyanın ilgisini çekmeyen olayın bilimsel analizi bunun devasa bir heyelan nedeniyle oluştuğunu ortaya çıkardı. 64 milyon metreküp kaya (yaklaşık 24 büyük piramite denk) suya düştü ve 500 metre yüksekliğinde devasa bir dalga oluştu.
TRT Haber’in aktardığına göre bilim insanları tsunaminin sabaha karşı oluşması nedeniyle turist taşıyan gemilerin felaketten kurtulduğunu vurguladı.
Tracy Arm adlı fiyorttaki (buzulların aşındırdığı, derin vadilerin sular altında kalmasıyla oluşan dar körfezler) hasarı yerinde inceleyen jeolog Dr. Bretwood Higman durumun çok riskli olduğunu söylüyor:
“Bazı insanların yanlış zamanda yanlış yerde olmaya çok yaklaştığını biliyoruz. Gelecekte bu kadar şanslı olmayacağımızdan korkuyorum.”
‘Megatsunami’
‘Megatsunami’ diye adlandırılan bu dev dalgalar, deprem veya gevşek kayaların etkisiyle oluşan heyelanların suya çarpmasıyla ortaya çıkıyor. Genellikle yerel düzeyde kalan bu dalgalar hızla dağılma eğilimi gösteriyor.
Bu tür açık denizlerde ve 2011 Japonya tsunamisi gibi binlerce kilometre yol kat edebilen tsunamilerden farklı. Bunlar Alaska gibi dik dağlara ve dar fiyortlara sahip bölgelerde büyük tehlike oluşturuyor.
Kaydedilen en büyük megatsunami 1950’lerde 500 metreyi aşan yüksekliğiyle yine Alaska’da meydana gelmişti. Tracy Arm’daki tsunami 482 metreyle kaydedilen en büyük ikinci dalga oldu.
Risk artıyor
Uzmanlar kaya kütlelerini destekleyen buzulların geri çekilmesiyle uçurumların açığa çıktığını, bunun da ani çökmelere neden olduğunu belirtiyor.
Higman’a göre megatsunami riskleri önemli ölçüde arttı. Araştırmacı bu olayların birkaç on yıl öncesine göre 10 kat daha sık görülebileceğini öne sürüyor.
Bilim insanları Alaska’daki tehlikelerin daha detaylı izlenmesi için çağrıda bulundu. Bazı gemi şirketleriyse güvenlik endişesiyle Tracy Arm’a seferlerini durdurma kararı aldı.
