ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da 21 saat süren ‘esaslı müzakereler’ sonucunda ”İran’la anlaşma sağlanamadı” dedi. İran devlet televizyonuysa müzakerelerin ABD’nin ‘mantıksız talepleri’ nedeniyle sonuca ulaşmadığını bildirdi.
ABD ve İran heyetleri, 8 Nisan 01:30 sularında varılan iki haftalık ateşkesin ardından Pakistan’ın başkenti İslamabad’da buluşmuştu.
Görüşmelere ABD adına başkan yardımcısı JD Vance, İran adınaysa Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık etti.
Müzakerelerin ardından konuşan Vance, yaklaşık üç dakika süren basın toplantısında ”Tarafımızın koşullarını kabul etmeyi tercih etmediler” dedi ama kapıyı aralık bıraktı: ”Buradan çok basit bir teklifle ayrılıyoruz. Bu, son ve en iyi teklifimiz. İranlıların kabul edip etmeyeceğini göreceğiz.”
Müzakerelerin ardından İran devlet televizyonu IRIB’teyse şöyle dendi:
”İran heyeti, halkının ulusal çıkarlarını korumak amacıyla 21 saat kesintisiz ve yoğun müzakere etti. İran heyetinin çeşitli girişimlerine karşın Amerikan tarafının mantıksız talepleri müzakerelerin ilerlemesini engelledi. Görüşmeler bu yüzden sona erdi.”
The New York Times’ın aktardığına göre Vance, Pakistan’dan ayrılmak üzere uçağa bindi.
Böylece 8 Nisan’da ilan edilen iki haftalık ateşkesin akıbeti havada kaldı.
Pakistan’ın arabuluculuğuyla gerçekleştirilen müzakere, 1979 İran İslam Devrimi’nden bu yana ABD ve İranlı yetkililer arasındaki en üst düzey görüşmeydi.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağai, pazar erken saatlerdeki açıklamasında Pakistan’daki görüşmelerin ana konularını şöyle anlatmıştı: ”Hürmüz Boğazı, nükleer mesele, savaş tazminatları, yaptırımların kaldırılması ve İran’a ve bölgeye yönelik savaşın tamamen sona erdirilmesi…”
İsrail görüşmelere katılmadı. Ateşkesin sağlanmasından bu yana İran’a saldırmayan İsrail, Lübnan’daki hedefleri vurmayı sürdürüyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, cumartesi, İran ordusunun ağır hasar gördüğünü ama savaşın bitmediğini söylemişti.
ABD ve İran ne talep ediyor?
Ateşkesin duyurulmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın 10 maddelik karşı teklifini ‘mantıklı ve üzerinde konuşulabilir’ diye nitelemişti. Vance ve Beyaz Saray Sözcülüğü’yse talepleri ‘kabul edilemez’ diye nitelendirmişti.
İran devlet televizyonuna göre İran’ın ABD’ye sunduğu 10 madde arasında bölgedeki savaşın tamamen durdurulması, İran’a yaptırımların kaldırılması, ABD’nin elinde tutulan İran fonlarının ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve İran’a yeniden inşa maliyetleri için tazminat ödenmesi gibi şartlar yer alıyor. Hürmüz Boğazı için yeni bir geçiş protokolüyse bir diğer şart.
ABD, İran’dan nükleer programını ve balistik füze geliştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını, bölgedeki vekil güçlere desteğini kesmesini ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini garanti altına almasını talep ediyor.
