ABD’de İran’a yaptırımları delmekten yargılanan Halkbank, Türkiye ve ABD’nin davada uzlaşmasının ardından imzalanan ‘Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması’nın yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Banka, 2019’dan beri devam eden davanın uzlaşma yoluyla sonlandırılması için ABD yargı makamlarıyla anlaşma imzalamıştı.
Halkbank uzlaşma anlaşması kapsamında ‘herhangi bir cezai suç kabulü yapmadığı gibi, hiçbir adli veya idari para cezası da ödemeyeceğini’ duyurmuştu.
Bugünse Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndan (KAP) anlaşmanın yürürlüğe girdiği duyuruldu:
“ABD’de Bankamıza karşı açılan ceza davasının uzlaşma yoluyla sonlandırılması için ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile Bankamız arasında imzalanan Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması, ABD Güney New York Bölge Mahkemesinde bugün görüşülmüş ve yürürlüğe girmiştir. Bahse konu anlaşma hem ABD Adalet Bakanlığı hem de banka üzerinde bağlayıcıdır.”
Ne olmuştu?
Halkbank, 2019’dan beri ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını paravan şirketler aracılığıyla delmek, banka dolandırmak için komplo kurmak, Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası’nı ihlal etmek için komplo kurmak, kara para aklamak, kara para aklamak amacıyla komplo kurmak gibi altı ayrı suçlamayla karşı karşıya.
Banka, 5 Ekim 2019’da açılan davada suçlamaları kabul etmeyip, ‘Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası’ kapsamında davanın düşmesi talebinde bulundu.
Bu talebi kabul edilmeyen Halkbank, devlet kontrolündeki yabancı bir kurumun Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını savunarak, en yüksek karar merci olan ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.
ABD Yüksek Mahkemesi, 19 Nisan 2023’te Halkbank’ın ticari faaliyetleri nedeniyle başvurusunu reddederek yargı bağışıklığının bulunmadığına ve ceza yargılamasından muaf olmadığı kararını verdi.
Yüksek mahkeme, New York’taki Temyiz Mahkemesi’nden Halkbank’ın itirazını teamül hukukuna göre yeniden gözden geçirmesini istedi.
Halkbank’ın ABD’deki avukatı Robert M. Cary, temyiz mahkemesine sunduğu dilekçede, ‘Türk hükümetinin direktifleriyle faaliyetlerini yürüten ve devletin bir kolu‘ olan bankanın Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını belirtti.
Savcılık, Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası’nın ceza davalarında devletlere yargı bağışıklığı sunmadığını ve bu kararının ABD Yüksek Mahkemesi tarafından da onandığını belirtiyor.
22 Kasım 2024’te mahkeme, Halkbank’ın ABD’deki cezai suçlamalardan muafiyet talebini bir kez daha reddetti. Kararda, ticari faaliyetlerle ilgili suç iddialarında devlet şirketlerinin mutlak dokunulmazlığı olmadığına hükmedildi.
