Diyar Saraçoğlu: Bombaların koordinatlarını hesaplayan bir yapay zekânın iyi olma ihtimali bulunmuyor

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Teknoloji tekellerinin devletin askeri aygıtıyla giderek bütünleşmesinin nedenlerinin başında yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken astronomik donanım ve enerji maliyetleri yer alıyor. Serbest piyasanın tüketici odaklı gelirleri, bu devasa fiziksel altyapıyı finanse etmeye çoğunlukla yetmiyor. Pentagon ise milyarlarca dolarlık uzun vadeli savunma ihaleleri ile bu şirketlere “can suyu” sağlıyor, karşılığında da şirketlerin geliştirdiği modelleri “tüm yasal amaçlar” kılıfı altında kısıtlamasız kullanıma açmasını talep ediyor.

ABD’nin buradaki yasal vurgusu, evrensel hukuku değil, emperyalist devletin küresel çıkarları uğruna sınırlarını dilediği gibi esnetebildiği olağanüstü hâl rejimini temsil ediyor. İkili kullanıma sahip bir teknoloji devletin envanterine girdiğinde, kullanım alanı ABD’nin emperyalist hedefleri doğrultusunda kaçınılmaz olarak genişliyor. Şirketlerin tüketiciye sunduğu şık kullanım sözleşmeleri, “ulusal güvenlik” doktrinleri karşısında hiçbir hüküm ifade etmiyor.

Yapay zekânın militarizasyon sürecini ve sermaye ile olan organik bağını anlamak için alanın öne çıkan ismi OpenAI’ın geçirdiği tarihsel evrim mutlaka incelenmeli. OpenAI, 2015 yılında kurulduğunda yapay zekânın kâr amacıyla tekelleşmesini engellemeyi, teknolojiyi açık kaynaklı tutmayı ve insanlığın evrensel faydası için çalışmayı amaçlayan kâr amacı gütmeyen bir araştırma kurumu olarak yola çıkmıştı. Bugün ise aynı OpenAI, Pentagon’un en gizli, sınıflandırılmış askeri ağlarına doğrudan yapay zekâ altyapısı sağlamak üzere yaptığı resmi anlaşmaları Amerikan kamuoyuna duyuruyor.

Teknoloji şirketlerinin ve büyük sermayenin emperyalist savaş, küresel gözetim ve “güvenlik” mimarisine geri dönüşsüz bir şekilde bağlandığı bu düzende, dünyanın dört bir yanında ezilenlerin üzerine yağan bombaların koordinatlarını hesaplayan bir yapay zekânın iyi olma ihtimali bulunmuyor.

Diyar Saraçoğlu’nun yazısı