Türkiye’de çalışma çağındaki 66 milyona dolayında kişi içinde istihdamda olanların sayısı 2025 sonu itibarıyla bunun yarısına ulaşmazken, istihdamdakilerin de 8 milyondan fazlasının sosyal güvenlik sistemine kaydı olmadan (sigortasız) çalışması Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) açısından önemli boyutta bir gelir kaybı yaratıyor.
Kayıt dışı çalışanların 3 milyon 545 bini tarım, 4 milyon 492 bini tarım dışı sektörlerde çalışıyor. Tarım dışı alanlarda yüzde 15,9 olan kayıt dışı çalışma oranı, tarımda yüzde 80,8’e ulaşıyor.
Toplam sigortasız çalışanların 2 milyon 810 binini ücretli ve yevmiyeliler, 3 milyon 48 binini kendi hesabına çalışanlar, 21 milyon 946 binini “ücretsiz aile işçisi” kabul edilenler, 233 binini ise işverenler oluşturuyor. Toplamda kayıt dışılık oranının en yüksek olduğu grup yüzde 85,8’le ücretsiz aile işçileri.
Bu oran kendi hesabına çalışanlarda yüzde 58,4, işverenlerde yüzde 15,6, ücretli ve yevmiyelilerde yüzde 11,9 düzeyinde. Tarımsal ya da ticari faaliyette bulunan aile işletmesinde sigorta kaydı olmadan çalışan “ücretsiz aile işçileri”nin 1 milyon 555 bini tarımda, 391 bini tarım dışı sektörlerde yer alıyor.
Tarımda çalışan ücretsiz aile işçilerinin yüzde 90,6’sı kayıt dışı çalışıyor, diğer sektörlerde de bu oran yüzde 70,7 ile yüksek düzeyde bulunuyor.
