Yaygın bir inanışa göre ocak ayının üçüncü pazartesisi ‘yılın en mutsuz günü.’
Mavi pazartesi nedir?
‘Blue Monday’ (Mavi Pazartesi) kavramını ilk kez 2005’te psikolog Cliff Arnall, Britanya merkezli seyahat şirketi Sky Travel için ortaya attı. Elbette bilimsel bir kaşılığı yok. Amaç kış tatillerini teşvik etmekti.
Arnall, genellikle yılın üçüncü pazartesisine denk gelen bu tarihi, hava durumu, borç miktarı, Noel’den sonra geçen süre, motivasyon düzeyi ve yılbaşı kararlarının ne kadar süredir tutulamadığı gibi değişkenleri inceleyerek belirledi.
Euronews’ün aktardığına göre sonbahar sonu ve kış ayları birçok kişi için daha geniş bir ‘mavi mevsim’ yaratabiliyor. Bu dönemde ‘kış hüznü’, soğuk ve karanlık günlerle bağlantılı ruh hali ve enerji seviyelerindeki düşüşü tarif etmek için kullanılıyor.
Kış depresyonu etkisi
Uzmanlara göreyse kışın daha az gün ışığı görmek, kötü hava koşulları ve açık hava aktivitelerinin azalması, insanların kendini daha yorgun ve isteksiz hissetmesine yol açıyor. Bu aylarda insanlarda mevsimsel değişimlere bağlı bir depresyon türü Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu (SAD) görülüyor. Kışın SAD vakaları da artıyor.
SAD belirtileri çoğunlukla sonbahar sonunda ortaya çıkıyor ve ilkbaharda günlerin uzamasıyla hafifliyor. Sürekli düşük ruh hali, konsantrasyon güçlüğü, uyku sorunları ve normalde keyif veren aktivitelere ilgisizlik en sık görülen belirtiler arasında.
SAD’nin kesin nedeni bilinmiyor. Ancak uzmanlar, güneş ışığı eksikliğinin serotonin ve melatonin gibi ruh hali ve enerji düzeylerini düzenleyen kimyasalları etkilediğini söylüyor.
Başa çıkmanın yolları
Hareket: Günde 20 dakika bile olsa hareket etmek depresyon belirtilerini azaltıyor ve serotonin salgılatıyor.
Güneş ışığı almak: Sınırlı da olsa kış aylarında güneş ışığı almak vücudun biyolojik saatini düzenliyor. Uzmanlar kapalı ortamların doğru aydınlatılması ve gün ışığının içeriye girmesine izin verilmesi gerektiğini söylüyor.
Uyku: Uyku süresinden ziyade kaliteli uyku uyumak çok önemli. Aşırı uyumaktan ve gündüz uykularından kaçınılmalı.
Sosyal bağlar: Kış depresyonuyla başa çıkabilmenin en iyi yollarından biri arkadaşlarla ilişkileri korumak ve sosyal hayattan kopmamak.
