Her dört kişiden birinin tansiyonu yüksek. Hipertansiyon tedavisinde hedefe ulaşma oranıysa sadece yüzde 22,2. Bu düşük oranın en büyük sebebi ilaçların gerektiği gibi kullanılmaması, “doğal” kürlerden medet umulması.
Hipertansiyon kontrol edilemediğinde kalp krizi, böbrek hastalıkları, felç, damar tıkanıklığı, beyin kanaması, demans gibi her biri ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Yaşla birlikte hipertansiyon sıklığı da artıyor. 45-54 yaşlarında yüzde 40 olan sıklık, 55-64 yaşlarında yüzde 50’ye kadar çıkıyor.
Uzmanların önerisi, her yaştakilerin yılda en az bir kez tansiyonlarını kontrol ettirmeleri.
Avrupa Kardiyoloji Derneğinin hipertansiyon kılavuzuna göre ideal tansiyon 120-70 mm/Hg. Yine kılavuz, kan basıncını düşürücü ilaç kullanan yetişkinlerde sistolik (büyük tansiyon) kan basıncının 120-129 mmHg’ye düşürülmesini hedefliyor.
Özetle “Tansiyonum 140/90 mmHg altı” diye sevinmemek lazım. Zira 120/70 mmHg üstünde de yukarıda saydığımız riskler artıyor.
‘İhtiyaç duyduğunuzda değil, her gün için’
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Meral Kayıkçıoğlu, ilaçların doğru kullanılması halinde tansiyonun normale düşeceğini, kalp, böbrek ve gözlerin hasar görmeyeceğini vurguladı: “Tansiyon ilaçlarını doğru ve düzenli kullanın. Bunun için de doktorunuzu iyi dinleyin. İlacınızı yanlış alırsanız tansiyonunuz düşmeyecektir.”
Hipertansiyon kronik bir hastalık. Yani düzenli tedaviyle kontrol edilebilse de hayat boyu eşlik ediyor. Ancak bazı hastalar tansiyonlarının düzeldiğini düşünerek ilaçlarını almayı bırakıyor.
Kayıkçıoğlu, tansiyon ilacının ‘ihtiyaç duyulduğu’nda değil her gün alınması gerektiğini hatırlatarak hastaları şöyle uyardı: “Tansiyon ilaçları sadece alındıkları gün etkili. O nedenle ilacınızı almayı unutursanız tansiyonunuz hemen yükselecektir. Tansiyon ilaçları gün aşırı alınamaz. İlacınızı aksatmamaya çalışın.”
Aynı saatte, tansiyonunuzu ölçmeden alın
Kayıkçıoğlu hipertansiyon hastalarına önerilerini şöyle sıraladı:
1. İlaçların belli etki süreleri vardır. En fazla 24 saat etkili olabilirler. O yüzden ilacı düzenli ve hep aynı saatte almak gerekir. İlaç saati geciktirmek tansiyonu yükseltir.
2. Tansiyon ilacınızı, doktorunuzun belirttiği saatte tansiyonunuzu ölçmeden alın. Pek çok hasta önce tansiyon ölçüp yüksekse ilacını alıyor. Bu kesinlikle yanlış.
3. İlaçlarınız kendi kafanıza göre kesmeyin, mutlaka doktorunuza danışın. Dozu ayarlamak doktorunuzun görevi.
4. Düzenli olarak tansiyonunuzu ölçün. Tansiyon ilacı kullanıyorsanız mutlaka haftada iki gün, iki kez tansiyonunuzu ölçün.
Yılda bir kalp, göz ve böbrek kontrolü yaptırın
5. Tansiyonunuz normal bile seyretse yılda bir kez mutlaka doktora gidip kalbinizi, gözlerinizi ve böbreklerinizi kontrol ettirin.
6. Doktorunuz dışında kişilerin önerdikleri ilaçları kesinlikle kullanmayın. Herkesin hastalığı farklı ve sizi en iyi tanıyan doktorunuz. Arkadaşınıza çok iyi gelen bir ilaç, size zarar verebilir.
7. Piyasada satılan ve ‘bitkisel’ olduğu söylenen ilaç vb. maddeleri doktorunuza sormadan içmeyin. ‘Bitkisel’ olması masum olduğunu göstermez.
Ağrı kesiciler tansiyon ilaçlarının etkisini bozabilir
8. Ağrı kesicilerden uzak durun. ‘Antienflamatuar’ olarak geçen ağrı kesiciler, tansiyon ilaçlarının etkisini bozabilir. Mümkün olduğunca ağrı kesici kullanmayın. Zaten bu grup ağrı kesici ilaçlar sık kullanıldıklarında böbreklere zarar verebilirler. Eğer ağrı kesici almanız gerekiyorsa ‘parasetamol’ etken maddesini içerenlerden kullanabilirsiniz. Parasetamolün böbreklere de zararı yok.
9. Yürüyüş yapın. Haftada en az üç gün 45’er dakika tempolu yürüyün. Ama yürüyüşünüzü çok sıcak, çok soğuk hava da yapmayın. Üzerinizde rahat giysiler olsun. Dolu mideyle yani yemekten kalkar kalkmaz yürüyüş yapmayın.
Karın yağları doğrudan tansiyonu yükseltiyor
10. Tuzu azaltın. Yemek sofrasından tuzu kaldırın. Tuzlu olduğu bilinen gıdalardan ve içeceklerden uzak durun. Örneğin turşu, ev salçası, şalgam suyu vb. Zeytin ve peynirin tuzunu arındırmaya çalışın. Sadece tuzu azaltmak bile tansiyonunuzu 5-10 mmHg düşürecektir.
11. Sigaradan uzak durun. Sigaranın içindeki zararlı maddelerin doğrudan damarlar üzerinde büzücü etkisi var. Bu nedenle sigara içer içmez 15 dakika içinde tansiyonunuz yükselmeye başlar. Sigaranın tansiyonunuzu yükseltmesini engellemelisiniz. Sigarayı yanınızda bile içirmeyin.
12. Karın yağlarından kurtulun, fazla kilolarınızı verin. Karın içindeki yağlar, doğrudan tansiyonu yükseltiyor. Göbek bölgesinde depolanan bu yağlar, sadece tansiyonu değil, aynı zamanda kalp hastalığını da davet eder.
