Mardin’in Derik ilçesinde birçok medeniyetin izini taşıyan Rabat Kalesi’nde arkeolojik kazı çalışması başlatıldı.
Kırsal Hisaraltı Mahallesi’nde 955 rakımda yer alan Rabat kalesi, yaklaşık 5,5 hektarlık alana (7,7 futbol sahası) yayılıyor.
Geç Roma Dönemi’nde, milattan sonra 284-476 yıllarında kurulduğu değerlendirilen yapının Sasaniler ve bölgedeki ticaret kervanlarının korunması amacıyla kullanıldığı belirtiliyor.
Tarihi kaledeki kazılar, Mardin Müze Müdürü İdris Akgül’ün başkanlığında yürütülüyor.
Kazı ekibi, yol olmadığı için kaleye yaklaşık 1,5 saat yürüyerek ulaşıyor.
Kalede gözetleme kuleleri, surlar, kiliseler, askeri ve sivil konutlar, sunaklar (tapınaklarda, günlük yakılan, üzerinde kurban kesilen, dini tören yapılan taş masa), kaya mezarları ve su kanalları gibi yapılar bulunuyor.
‘Hem savunma hem ticari amaçlı yapılmış bir kale‘
Kazı Başkanı Akgül, kazıların şapel (büyük kiliselerin içinde bir azizin adına ayrılmış küçük ibadet yerleri) diye bilinen mimari yapıda başlatıldığını belirtti.
Akgül’ün anlattıklarına göre bölgede ilk belgeleme çalışmasını 1866’da gezgin ve araştırmacılar yaptı. Çalışmalarda kiliselerin, sarnıçların ve diğer yapıların gayet iyi korunduğu kaydedildi.
Akgül şu bilgileri verdi:
“Yüzeyde seramik gruplar üzerinde yaptığımız çalışmada buranın Helenistik dönemden başlayarak Roma, Bizans ve Artuklu dönemine kadar kullanıldığını rahatlıkla söyleyebiliriz.
Yaklaşık 2 bin yıllık bir kale. Helenistik, Roma, Bizans ve Artuklu dönemlerine ait seramik örnekleri tespit ettik. Ok uçları ve sikke gibi, tarihi belgeleme konusunda önemli buluntular elimize geçti.
Yukarı şehir olarak adlandırabileceğimiz bölgedeyse daha çok kiliseler, şapeller, konut yapıları, sarnıçlar yer almaktadır.
Kalenin bulunduğu konum, Mezopotamya bölgesine hakim bir noktada. Daha çok Sasani akınlarına karşı ve bölgede yer alan ticaret kervanlarını korunmak için konumlanmış.
Kale antik bir yol üzerinde yer aldığı için hem savunma hem ticari amaçlı yapılmış bir kale.”
Akgül, kaledeki iyi korunan yapıları gün yüzüne çıkararak bölgede bir kültür rotası oluşturmayı istediklerini belirtti.
