İngiliz tarihçi Katolik Lord Acton Kilise’nin yolsuzluklarını, yozlaşma örneklerini yazmıştı. Yakın dostu Protestan Başpiskopos Mandell Creigton, bunları yazmanın kiliseye ve devlete güveni sarsacağını anlatan bir mektup gönderdi…
Lord Acton 5 Nisan 1887 tarihli cevabî mektubunda, tarihte, denetimsiz her gücün bozulduğunu, kilisenin bundan istisna olmadığını anlattı. “Sen öncelikle piskopossun, ben öncelikle tarihçiyim” diyerek meşhur cümlesini bu mektubunda yazdı:
“Güç bozar, mutlak güç mutlaka bozar.”
Çünkü gücü kutsamak veya idealize etmek, denetimsizlik ve giderek yozlaşma, bozulma eğilimi yaratıyor. Dinî olsun, seküler olsun, bu böyle. Modern demokrasilerdeki “kuvvetler ayrılığı” ve “denetim ve denge” felsefisi, bu tarihi tecrübelerin eseri olarak 18. Yüzyıldan sonra adım adım gelişti.
