Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye Varlık Fonu ve bağlı şirketlerin kurduğu diğer şirketler ve alt fonları Meclis denetiminden muaf tutan yasal düzenlemeyi iptal etti.
AYM’nin Türkiye Varlık Fonu’nun iki yetkisini iptal ettiği kararı Resmi Gazete’de yayınlandı.
DW Türkçe’nin aktardığına göre 19 Ağustos 2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un ‘Muafiyet ve istisnalar’ başlıklı 8’inci maddesinde iiki yetki iptal edildi.
AYM, yönetim kurulu başkanlığını cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi A.Ş. ve Türkiye Varlık Fonu (TVF) veya bunlar tarafından hâkim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketlerin veya alt fonların Meclis tarafından denetlenmesine hükmetti.
İptal edilen düzenlemeyle, TVF’nin‘kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları’ Sayıştay Kanunu’nun arasında bulunduğu 18 kanundan muaf tutulmuş ve Meclis denetimi dışında bırakılmıştı.
Düzenlemenin, Anayasa’nın 165’inci maddesindeki “Sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklıklarının Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi esasları kanunla düzenlenir” hükmüne aykırı olduğu belirtildi.
Böylece mahkeme Türkiye Varlık Fonu’nun kontrolündeki şirketler kamu şirketleri için geçerli olan mevzuat, uygulama ve kısıtlamalara yeniden tabi oldu.
Kararda, söz konusu bu hükmün Anayasa’nın 2’nci maddesinde yer alan Türkiye Cumhuriyeti’nin demokratik bir devlet olduğu ilkesine açıkça aykırı olduğuna dikkat çekildi:
“Başka bir ifadeyle demokratik devlet denetime açık ve şeffaf bir mali düzen kurmak, kişilerden kamu gücü kullanılarak toplanan vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerle yaratılan kaynağın kamu yararına uygun şekilde harcanmasını güvence altına alan yöntemleri geliştirmekle yükümlüdür.”
İptal edilen bu düzenlemeyle, TVF’nin ‘kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları’ Sayıştay Kanunu’nun arasında bulunduğu 18 kanundan muaf tutulmuş ve Meclis denetimi dışında bırakılmıştı.
Bu düzenlemenin, Anayasa’nın 165’inci maddesindeki “Sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklıklarının Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi esasları kanunla düzenlenir” hükmüne aykırı olduğu belirtildi.
Öte yandan Anayasa Mahkemesi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun şirket kurma hakkını da iptal etti.
İptal edilen hükümler:
*Kayyımlarının yetkileri Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devredilen veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun kayyım olarak atandığı şirketlerde, şirketin ortaklarının şirkette sahip olduğu pay oranında yeni kurulacak şirketlerde pay sahibi olmaları koşuluyla şirket yönetim organının önerisi ve Fon Kurulu kararıyla yeni şirket kurulmasına karar verilebilir.
*Bu halde şirket ortaklarının yeni şirket kurulmasına ilişkin izin ve muvafakati aranmaz” hükümlerinin de iptaline karar verdi.
