İlber Ortaylı 'zeytin yasası'nı ahlaki bulmadı

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı “Zeytin yasası çıktı. Her yasa adil ve ahlaki olamıyor” dedi.

İlber Ortaylı. Fotoğraf: AA

Zeytinliklerin madencilik faaliyetlerine açılmasını öngören ve kamuoyunda ‘süper izin’ olarak anılan ‘maden yasası’ 19 Temmuz’da tüm tepkilere rağmen Meclis’ten geçmişti.

Akbelen Ormanı’nda Limak Holding ve IC Holding ortak iştiraki Yeniköy Kemerköy (YK) Enerji’ye ait kömür madenine karşı köylüler, 2019’dan bu yana mücadele ediyor. 

15 Eylül’de erken saatlerde kesim ekipleri ve jandarma Akbelen’e giderek zeytin ağaçlarını sökmeye başladı. Ağaç sökümüne direnişin başını çeken İkizköy’ün muhtarı Nejla Işık dahil dört kişi gözaltına alındı. Işık gözaltı öncesi, “Gerekirse hepimizi gözaltına alın ama tek bir ağaca dokundurtmayacağız” dedi.

Ortaylı Hürriyet gazetesindeki köşesinde ‘zeytin yasası’ olarak andığı değişikliği şöyle yorumladı:

* Zeytin yasası çıktı. Her yasa adil ve ahlaki olamıyor. Zeytin gibi dünyada kıt bulunan, önemi gittikçe artan ve Türkiye’nin gerçek bir zenginlik kaynağının böylesine hiçbir şekilde ciddi maden kaynağı raporlarına dayanmayan, gelecekte ne olacağı belli olmayan işletmelere tahsisi hiç akıllıca değil. Ahlaki de değil. 

* Çünkü Türkiye’de her türlü madenin bulunduğu ama hepsinin işletmecilik açısından rantabl olmadığı çokça tekrarlanıyor. Kömürler için bu böyle, başka madenler için de böyle. Karşımızda ciddi madenci raporları yok.

* Bazı insanlar girişimci (!) oluyor. Bunlar nedense belirli bölgeden, belirli partiden. Bir inşaat şirketinin yurtdışında işler yapması, onun aynı zamanda madenciliği de yapabileceğini göstermez. Dünya çapında maden şirketlerimiz yok. Rastgele adamlara memleketi nasıl kazdırır ve itimat ederim! Üstelik üstündeki zeytinliği ve ondan geçinen insanları mağdur edecek.

* Üstelik zeytin çok kutsal bir meyvedir. Bunun da bir nedeni vardır. Beşeriyetin en besleyici, en uzun ömürlü yaratığıdır. Onun tahribi kimseyi mutlu etmez. Söylenecek sözümüz artık kalmadı. Gelecek nesiller ne bu şirketleri ne de burada çalışan mühendisleri hayır ve saygıyla anarlar.

Dünden bugüne zeytinlik kanunları: Talana ‘ağaç taşıma’ kılıfı

1316 yaşındaki ağaç zeytin vermeye devam ediyor

BBC, 2024’ün en etkili 100 kadınını seçti: Akbelen direnişçisi Nejla Işık da listede

Akbelen’de ‘orman işgali’ davasında köylülere beraat

Akbelen direnişinin önde gelen ismi Nejla Işık İkizköy’ün muhtarı seçildi