MESUDE DEMİR
@mesudedemirr
Hava kirliliği sadece çevresel bir sorun değil. Çocukların sağlıklı bir geleceğe adım atma hakkını tehdit eden en büyük krizlerden biri.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ayşe Ayzıt Kılınç Sakallı, hava kirliliğinin çocuklarda astımın ve başka solunum yolu hastalıklarının hızla artmasına neden olduğunu söyledi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) hava kirliliğini ‘yeni tütün’ olarak nitelendiriyor. Hava kirliliği, solunum yollarını tahrişten ölüme kadar uzanan geniş bir yelpazede akut ve süreğen sağlık sorunlarına yol açıyor. Solunum ve kalp dolaşım sistemi hastalıklarına zemin hazırlıyor.
Temiz Hava Hakkı Platformu’nun (THHP) altıncı Kara Raporu’na göre Türkiye’de nüfusun yüzde 92’sinden fazlası DSÖ standartlarına göre kirli hava soluyor. Temiz hava politikalarıyla yaklaşık 68 bin 440 insanın ölümünün önüne geçilebilirdi. Bunların ne kadarı çocuk bilmiyoruz.
Biliyoruz ki çocuklar, hamileler, kadınlar, yaşlılar, solunum sorunları veya ciddi hastalıkları olanlar, düşük gelir grubundakiler hava kirliliğine karşı daha duyarlı ve savunmasızlar.
Türkiye’de yaşayan çocuklar ‘normal’in üstünde kirleticiye maruz kalıyor
Hava kirliliğinden kişisel önlemlerle sakınmak veya kaçınmak mümkün değil. Kirleticiler rüzgârla binlerce kilometre öteye taşınıyor. Solumakla kalmıyoruz. Suyumuza, yiyeceğimize de karışıyor. Sanayi kuruluşları filtreler gibi etkili önlemlere yatırımı maliyetli buluyor. Devlet bunun için bastırmıyor. Hatta çeşit çeşit istisnalar uyguluyor.
Ancak kirli havanın yol açtığı çok sayıda dolaylı ve doğrudan sağlık sorununun maliyeti, söz konusu yatırım bedelini katbekat geçiyor.
Rapora göre, Türkiye’de yaşayan bir kişi, yıllık ortalama 26 µg/m3 PM2,5 kirliliğine maruz kalıyor. Bu değer DSÖ’nün kılavuz değerinin beş katı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yeterli hava kalitesi ölçümü yapabildiği 71 ilde, DSÖ’nün önerdiği yıllık ortalama PM10 kılavuz değer olan 15 µg/m3 aşıldı.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalının düzenlediği 4’üncü Cerrahpaşa Pediatri Günleri’nin bu yılki teması da ‘Sürdürülebilir Dünya ve Çocuk’tu.
İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Başkanı Prof. Dr. Özgür Kasapçopur, kongrede yalnızca akademik bilgi paylaşımını değil, aynı zamanda çocukların sağlıklı bir çevrede büyümelerini sağlamak için somut adımlar atmayı hedeflediklerini söyledi.
Kongrenin genel sekreterliğini de üstlenen Prof. Sakallı, partikül madde (PM2.5, PM10) ve ozon gibi iç ve dış ortam kirleticilerinin çocuklarda da ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırladığını söyledi.
Bunun yanısıra, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri gibi yeni nesil tehditlere de dikkat çeken Sakallı, “Özellikle gençler arasında yaygınlaşarak solunum sağlığını ciddi şekilde tehlikeye atıyor” dedi.
Sakallı hava kirliliğiyle mücadelenin, gelecek nesillerin sağlığı için hepimizin ortak sorumluluğu olduğunu söyledi:
“Kararlılık ve iş birliğiyle bu hedefe ulaşmak elimizde! Hava kirliliğini önlemek ve solunum sağlığını korumak için yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması, fosil yakıt kullanımının azaltılması ve sürdürülebilir şehir planlamalarının uygulanması artık bir zorunluluk. Bu çözümler, yalnızca hava kirliliğini azaltmakla kalmaz, çocuklarımızın temiz bir çevrede sağlıklı bir geleceğe ulaşmasını da mümkün kılar. Yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji çözümleriyle temiz bir dünya yaratabiliriz.”
