Vergi vermeyen büyük şirketlerin tepesine bineceklermiş gibi bir hava estiriyorlar. ‘3 bin 400 büyük şirkete vergi operasyonu’ diye duyurulsa da… “Tespit edilmiş; denetlenecek şirketler 23 milyar liralık eksik beyanda bulunmuş” denilse de… 31 ilde vergi müfettişleri denetime salınsa da… Ortada tam bir şov var! Üstüne geçilen şu ‘anons’ da öyle: ‘Vergi yüzsüzleri ifşa edilecek.’ 5 milyon lira ve üzeri vergi borcu bulunanların vergi dairelerinde afişe edilmesine dün başlanmış olsa da… Bu da tam bir şov. Ve şovun Mecliste görüşülen, kol saatine, ‘bisiklete’, 100 bin liranın üzerindeki banka kredi kartı limitine vergi düzenlemesine denk gelmesi (ya da getirilmesi) yeni salınacak vergilerin absürtlüğünü de perdeliyor.
‘Şov’ diye tanımlıyoruz çünkü… Maliye Bakanı Mehmet Şimşek diyor ki: “3 bin 400 büyük şirket izaha davet edilecek.” İyi de neyin izahatı?.. Bilmiyor musunuz, sözüm ona kurumlar vergisi oranı yüzde 25 ama bu oranı ödeyenin neredeyse yok hükmünde olduğunu… Ülkenin en büyük 100 şirketi listesinde yer alıp ödediği kurumlar vergisi yüzde 5 ve altında olan sayısız şirketin varlığını… Dünyanın en büyük 250 inşaat şirketi arasında olup, 20 milyar dolara dayanan tutarda proje üstlenen Türkiye sermayeli 43 şirketin 20’sinin 2023 yılında hiç vergi vermediğini… Ülkedeki 1 milyon 100 bin kurumlar vergisi mükellefinin büyük çoğunluğunun ya zarar gösterip vergi ödemediğini ya da çok cüzi vergi ödediğini. Teftiş ettiğiniz şirketler sormazlar mı, ‘Birlikte göz yummadık mı?’ diye.
‘5 milyon lira ve üstü borcu olanlar’ ifşa edilsin ama sonuç değişmiyor. Tahakkuk eden verginin en az dörtte biri tahsil edilemiyor. 2014’te tahakkuk edenin yüzde 69.2’si tahsil edilebilmiş. Yaklaşık her 100 liralık verginin 31 lirası tahsil edil(e)memiş. 2020’de yüzde 63.8’e kadar inmiş. Son 10 yılın en iyi tahsilatı yüzde 75’lik oran ile geçen yıl yaşanmış. Tabii bir kısmı batak ama çoğunluğu yüzsüzlük ve bu yüzsüzlük bir gelenek; bu yıl da sürecek. Mevcut vergi sistemi içinde operasyonlar da ‘yüzsüzlük’ listeleri de sonuç vermeyecek. Önümüzdeki yıl daha çok faiz ödeyecek olan devlet, daha çok vergiye ihtiyaç duyuyor. Bu yüzden herhangi bir şekilde gelir olmayan, harcamaya konu olmayan kredi kartı limitinden bile para kesmeyi düşünecek kadar keskinleşti! Motorlu bisikletten 3 bin TL’lik ‘katkı payı’ alacak kadar gözünü kararttı. Harç değil haraç!
